De infodemie over sars-CoV-2 kost levens
Volgens een internationale studie heeft de infodemie (nepnieuws, dubieuze en suggestieve verhalen) over het sars-CoV-2 wereldwijd honderden dodelijke slachtoffers gemaakt en hebben duizenden mensen daardoor medische zorg moeten krijgen.
De infodemie verspreidt zich even snel als het nieuwe coronavirus zelf met alle gevolgen van dien. Een internationale groep heeft die golf van nepnieuws (vaak geruchten, stigmatisering en complottheorieën) over Covid-19 geanalyseerd die op onlineplatformen met inbegrip van de websites van agentschappen die de feiten controleren, Facebook, Twitter en onlinedagbladen circuleert, evenals de impact ervan op de volksgezondheid.
De informatie werd verzameld tussen 31 december 2019 en 5 april 2020. Ter vergelijking hebben de wetenschappers ook de inhoud van persartikels geanalyseerd.
In het totaal hebben ze 2311 typische staaltjes van de infodemie teruggevonden. Die publicaties hebben in 25 verschillende talen in 87 landen gecirculeerd. Ze gingen vooral over de ziekte, de wijze van overdracht van het virus en de sterfte (24%), de maatregelen om het virus te controleren (21%), de behandeling en genezing (19%), de oorzaak van de ziekte met inbegrip van de oorsprong ervan (15%), geweld (1%) en varia (20%). 1856 (82%) van de 2276 publicaties met tekstinformatie die konden worden geëvalueerd, waren foute beweringen.
De analyse leert dat de eerste drie maanden van het jaar ongeveer 800 mensen wereldwijd zijn gestorven, vooral in Iran, na het drinken van zeer geconcentreerde alcohol om "het lichaam te ontsmetten" en werden ongeveer 5900 mensen in het ziekenhuis opgenomen na het drinken van methanol. 60 van die mensen zijn blind geworden.
Op grond van nepinformatie heeft een aantal mensen de urine van een koe gedronken of koemest gegeten, de urine van een kameel met kalk gedronken, bleekwater ingeslikt, look gegeten, warme kousen gedragen en schapenvet op hun borst gesmeerd om het virus te bestrijden.
Uit de studie blijkt ook dat Aziatische burgers en gezondheidswerkers vaak werden gestigmatiseerd en te maken hebben gekregen met verbaal en fysiek geweld.
Ook doen heel wat complottheorieën de ronde. Zo zou het nieuwe coronavirus een biologisch wapen zijn dat door Bill Gates wordt gefinancierd, om de verkoop van vaccins te verhogen en die vaccins zou hij gebruiken om microchips in te planten bij de mens.
"Zo'n infodemie van geruchten, stigmatisering en complottheorieën, waarvoor niet het minste bewijs bestaat, kan ernstige gevolgen hebben voor het individu en de gemeenschap", schrijven de auteurs.
(referentie: The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene, 10 augustus 2020, doi: 10.4269/ajtmh.20-0812)