Calprotectine, een nieuwe therapeutische target om een verergering van Covid-19 tegen te gaan?
Calprotectine is een eiwit dat wordt geproduceerd bij ontsteking. Volgens een internationale studie is de concentratie van calprotectine sterk verhoogd bij patiënten met een ernstige Covid-19.
Wetenschappers die onderzoek verrichten naar het sars-CoV-2, proberen o.a. de mechanismen te ontrafelen van de cytokinestorm, een ongebreidelde ontstekingsreactie die plaatsvindt bij ernstige klinische vormen van de ziekte.
Franse vorsers en artsen hebben in samenwerking met meerdere buitenlandse groepen (Singapore, China, Israël) bloedstalen geanalyseerd van 158 patiënten die op de spoedafdeling werden opgenomen wegens een vermoeden van Covid-19. Bij 72 patiënten was de PCR negatief en bij 86 positief.
Bij patiënten met een ernstige Covid-19 werden bij spectrale flowcytometrie en sequencing van het RNA van één enkele cel veranderingen in de productie en de distributie van bepaalde myeloïde cellen (neutrofiele cellen, monocyten) vastgesteld: verdwijnen van niet-klassieke monocyten (die weinig CD14 en veel CD16 tot expressie brengen) (normaal 10% van het totale aantal monocyten, maar < 4% bij patiënten met een ernstige Covid-19), accumulatie van klassieke monocyten, die weinig HLA-DR-antigenen tot expressie brengen, en de afgifte van grote hoeveelheden calprotectine in ernstige gevallen. Bovendien werden zowel in het bloed als in de longen onrijpe neutrofiele cellen (met geringe expressie van CD10, CD101- en CXCR4+/-) met een immunosuppressief profiel teruggevonden, wat wees op urgente myelopoëse. Mogelijk is dat toe te schrijven aan het sterk verhoogde calprotectinegehalte (100 tot 1000 keer hoger dan normaal). Calprotectine is een pro-inflammatoir eiwit uit de familie van de alarmines. "Het sterk verhoogde calprotectinegehalte in het bloed zou kunnen meespelen bij de cytokinestorm."
Volgens de auteurs zouden het calprotectinegehalte en het aantal niet-klassieke monocyten in het bloed de ernst van een Covid-19 kunnen voorspellen.
De studie levert ook stevige argumenten op voor een nieuwe behandeling van Covid-19: blokkering van de calprotectinereceptoren en van de noodmyelopoëse. Dat moet worden onderzocht in het kader van klinische studies.
(referentie: Cell, 5 augustus 2020, doi: 10.1016/j.cell.2020.08.002)