Covid-19 en diabetes: experts bevestigen een verband in beide richtingen
Een groep van 17 internationale vorsers vestigt de aandacht op het verband tussen het nieuwe coronavirus en diabetes. Volgen hen kan een sars-CoV-2-infectie diabetes uitlokken bij gezonde patiënten en veroorzaakt de infectie ernstige complicaties bij patiënten met een vooraf bestaande diabetes.
We wisten al dat mensen met diabetes een hoger risico lopen op een ernstige Covid-19 en dat de sterfte na een sars-CoV-2-infectie bij hen hoger is. Het verband tussen sars-CoV-2 en diabetes zou evenwel in twee richtingen werken. Er zijn inderdaad gevallen beschreven van een recentelijk ontstane diabetes en van ernstige metabole complicaties waaronder diabetische ketoacidose en hyperosmolariteit, bij patiënten met een vooraf bestaande diabetes die werden geïnfecteerd met het sars-CoV-2.
Dat heeft een internationale groep van 17 diabetesspecialisten vastgesteld in het kader van een samenwerkend researchconsortium (1).
De vorsers herinneren eraan dat het sars-CoV-2 zich bindt aan het angiotensineconverterende enzym 2. Dat enzym wordt niet alleen tot expressie gebracht in de longen, maar ook in andere belangrijke organen en metabole weefsels zoals de alvleesklier, het vetweefsel, de dunne darm, de lever en de nieren. Volgens hen is het dus aannemelijk dat het sars-CoV-2 die weefsels kan infecteren en zo allerhande afwijkingen van het glucosemetabolisme kunnen veroorzaken, die zouden kunnen uitmonden in het ontstaan van diabetes of die een bestaande diabetes zouden kunnen verergeren. Er zijn ook meerdere gevallen bekend van optreden van diabetes met diabetische ketoacidose na infectie met andere coronavirussen die zich binden aan de ACE2-receptoren. Er is ook een hogere incidentie van verhoogde nuchtere glykemie en acute diabetes gesignaleerd bij patiënten met een Covid-19-pneumonie dan bij patiënten met een andere pneumonie.
Volgens een studie (2) uitgevoerd op miniorganoïden in cultuur in het laboratorium kan het virus de cellen die de glykemie controleren, beschadigen.
Al die observaties wijzen erop dat een sars-CoV-2-infectie diabetes zou kunnen veroorzaken. Het is echter nog niet bekend via welk mechanisme het virus het glucosemetabolisme zou verstoren. We weten ook nog niet of de afwijkingen aanhouden dan wel genezen na de infectie. We weten evenmin welk percentage van de patiënten na een sars-CoV-2-infectie diabetes ontwikkelt en of het gaat om een type 1-diabetes, een type 2-diabetes of een nieuw type diabetes.
Nog een andere vraag: lopen die patiënten een hoger risico op later optreden van diabetes of diabetische ketoacidose? En heeft een sars-CoV-2-infectie invloed op de onderliggende pathofysiologie en het natuurlijke ziekteverloop bij patiënten met een vooraf bestaande diabetes?
De vorsers proberen de ernst en de kenmerken van de verschijnselen van diabetes bij Covid-19-patiënten te evalueren teneinde de betrokken patiënten tijdens en na de pandemie beter te kunnen behandelen en volgen.
(referenties:
(1) The New England Journal of Medicine, 12 juni 2020, doi: 10.1056/NEJMc2018688,
(2) Cell Stem Cell, 19 juni 2020, 10.1016/j.stem.2020.06.015)