Alle hens aan dek bij Kankercentrum
Ook in het Kankercentrum, dat deel uitmaakt van Sciensano, was het tijdens de coronacrisis alle hens aan dek. Met diensthoofd Marc Van den Bulcke maken we een eerste evaluatie.
Ongeveer de helft van de personeelsleden van het Kankercentrum wordt nu ingezet binnen de covidcrisis. "Deze epidemie is totaal uit de lucht komen vallen", zegt dokter Van den Bulcke. "Een groep van ongeveer 45 mensen hield zich binnen Sciensano al bezig met de epidemiologie van infectieziekten. Die zijn van de ene dag op de andere volledig overgeschakeld naar covid. Het Kankercentrum verleent nu bijvoorbeeld haar expertise voor statistisch werk, voor support aan de zorgsector, en klinische studies over de immuniteit."
Zelf ondersteunt Marc Van den Bulcke het op punt stellen van serologische testen. "We gaan ervan uit dat covid endemisch gaat worden, een goede detectietest is dus ook naar de toekomst toe heel belangrijk." De eerste bezorgdheid is dus het crisismanagement. Toch plant dokter Van den Bulcke een evaluatie met een aantal sleutelspelers om te bekijken wat de impact was van uitgestelde zorg en uitgestelde screening op kankerpatiënten.
Frequentie behouden
De kankerscreening werd stilgelegd op 16 maart en werd intussen voor een groot stuk hervat. De impact van de pauze zal waarschijnlijk niet zo groot zijn, meent Van den Bulcke. "In Nederland deed zich vorig jaar een probleem voor met de borstkankerscreening. In bepaalde delen van het land kregen vrouwen tot zes maanden later dan voorzien hun uitnodiging voor de screeningsmammografie. Uit een rapport van het Rivm blijkt dat de kans klein is dat een tumor gemist werd als de frequentie van screening ongeveer behouden blijft en vrouwen dus evenveel mammografieën ondergaan in hun opvolgperiode."
"We zijn wel bezorgd dat mensen zelf screening zullen uitstellen. De stoelgangtest kan je bijvoorbeeld thuis doen. Het is mogelijk dat patiënten na een positieve stoelgangtest niet zullen opdagen in het ziekenhuis voor de coloscopie uit angst om besmet te raken met covid-19. Dit moet opgevolgd worden en eventueel moet er een campagne komen om mensen te motiveren, de procedures uit te leggen en hen te overtuigen dat alles veilig is."
Daarnaast moet ook geanalyseerd worden of er de komende maanden meer patiënten zullen sterven aan de gevolgen van kanker. "De kritische zorg is sowieso doorgegaan. Wat uitgesteld kon worden, werd uitgesteld. Ik hoop dat de impact hiervan beperkt zal blijven. In april was er sprake van een aanzienlijke oversterfte. We moeten nog nagaan of hier meer of minder kankerpatiënten bij zaten dan normaal."
Lessen
De aanpak van Europa, met als toppunt het opbod rond de mondmaskers, was vaak schrijnend in deze crisis, vindt dr. Van den Bulcke. "Met het Kankercentrum schrijven we mee aan het Europe Beating Cancer Plan. Met het oog op een volgende pandemie of eventuele tweede golf is het belangrijk dat daarin richtlijnen komen over het stopzetten en weer opstarten van de kankerscreening, de organisatie van de zorg, de thuiszorg,... Niet alle landen hebben de mankracht om daar zelf werk van te maken in crisistijd. Covid-19 is een incentive in de gezondheidszorg om dingen samen te doen."