(Veel) Te Gek?!
"Net maakte ik me op een eerste opiniestuk voor Artsenkrant te schrijven, toen ik op naar 'Nieuwe Feiten' op Radio 1 luisterde en me hierbij verslikte in mijn hypothetische koffie. Waarover ging het? Een Britse onderzoeksgroep wenste voorspellers van een succesvolle date in kaart te brengen."
In dit programma worden actualiteit en wetenschap licht verteerbaar en met een knipoog aan de luisteraar gepresenteerd. Waarover ging het? Een Britse onderzoeksgroep wenste voorspellers van een succesvolle date in kaart te brengen (spoiler alert: vrouwen vallen op bankbiljetten, mannen op borsten en billen).
Dit werd - aldus een gecontacteerde psycholoog - onderzocht aan de hand van clichématige persoonlijkheidsbeelden. (De vrouw met) borderline mocht hierbij niet ontbreken, kwestie van het entertainment gehalte van het programma te vrijwaren. Ik citeer:
"Deze vrouwen hebben bescherming nodig."
"Deze vrouwen kunnen u 's nachts de beste tijd van uw leven bezorgen, maar als ze wakker worden en hun nagel is gebroken, en dit triggert hen toevallig, dan gaan die in één trek van de engel naar den duvel. En ik kan u garanderen, dan is therapie noodzakelijk." Hierbij laat de empatisch ingestelde verteller-psycholoog in het midden wie dan wel in therapie moet voor de gebroken nagel in kwestie.
"Het zijn een beetje zotte vrouwen."
"Ik heb er ervaring mee dat mannen wiens pad dat van een borderline-vrouw gekruist heeft een jaar lang in therapie moeten."
Nu hoop ik dat u tijdens het lezen van deze uitspraken geen koffie aan het drinken was. Indien wel, verslikt u zich ongetwijfeld ook, wat de leesbaarheid van dit stuk ernstig kan hypothekeren. Bekomen van hoest- en proestbui, vermoed ik evenwel dat u mijn verontwaardiging deelt.
Welk effect hebben dergelijke, weinig flatterende uitspraken door een psycholoog op de brede bevolking én op het zelfbeeld van het individu?
Programma's als 'Te Gek!?', of 'ontoerekeningsvatbaar' - uitgezonden op diezelfde openbare omroep - moeten net het stigma dat kleeft aan psychiatrische patiënten doorbreken. Welk effect hebben dergelijke, weinig flatterende uitspraken door een psycholoog - niet elke patiënt maakt het onderscheid tussen een klinisch dan wel onderzoekspsycholoog - op de brede bevolking én op het zelfbeeld van het individu dat een dergelijk label toegekend kreeg?
Personen met een borderline persoonlijkheidsstructuur stellen ook niet-psychiaters voor uitdagingen. Ongetwijfeld kunt u zich patiënten voor de geest halen die u maar wat graag naar een collega zou doorverwijzen, meegesleurd in de emotionele overspoeling die zij kunnen ervaren.
Voor de mannen onder jullie hoop ik dat u na deze ervaring geen (jaar lang) nood had aan therapie. En ook ik pleit schuldig. Vaak heb ik een nachtelijke vloek geslaakt, wakkergebeld tijdens een drukke shift om het dilemma van een tien- dan wel twintigvoudige dosis Tranxene® in te nemen, met mij te delen. Ook ik heb mijn lippen kapot gebeten in een poging tegenoverdracht te controleren.
Dit ontwikkelingsperspectief en aldus meer begrip aanbrengen bij een brede laag van de bevolking zou een meerwaarde kunnen betekenen. Een uitdaging die de openbare omroep op zich kan nemen
Toch mag men niet vergeten dat het inderdaad kwetsbare personen zijn, die in perioden van stabiliteit evenwel tot meer in staat zijn dan mannen een onevenaarbare erotische sensatie te bezorgen, zoals de verteller-psycholoog uit eigen ervaring liet weten.
Een persoonlijkheidsstoornis kan niet 'genezen' worden, maar verbetering is wel degelijk mogelijk. Als kinder- en jeugdpsychiater wil ik ook meegeven dat een meerderheid van hen geen al te fijne jeugd had. Niet zelden ziet men een transgenerationeel patroon van borderline persoonlijkheidsstructuren, psychopathologie, instabiliteit en middelenmisbruik.
Dit ontwikkelingsperspectief en aldus meer begrip aanbrengen bij een brede laag van de bevolking zou een meerwaarde kunnen betekenen. Een uitdaging die de openbare omroep op zich kan nemen. Maar eerst taal en topics meer afstemmen op de meest kwetsbaren onder ons.