Sars-CoV-2: een veralgemeend dragen van een mondkapje zou het beste wapen zijn tegen een tweede golf
Volgens een model zullen lockdownmaatregelen niet volstaan om te verhinderen dat het sars-CoV-2 weer de kop gaat opsteken, maar als iedereen een mondmasker zou dragen, eventueel zelfgemaakte maskers, ongeacht of ze al dan niet symptomen hebben, zou dat de impact van de pandemie sterk kunnen terugdringen.
"Mijn masker beschermt u, uw masker beschermt mij." Dat is de slogan die dr. Richard Stutt, expert in het opstellen van modellen van "ziekteverspreiding", wereldwijd zou willen verkondigen gezien de resultaten van een studie uitgevoerd door epidemiologen van de Universiteit van Cambridge en de Universiteit van Greenwich.
Om de verspreiding van het nieuwe coronavirus tegen te gaan, en bij gebrek aan behandeling en vaccin kunnen verschillende maatregelen worden genomen waaronder het dragen van een masker. In het begin van de pandemie was er nog geen wetenschappelijk bewijs van de werkzaamheid van die maatregel. Een nieuw onderzoek toont aan dat maskers wel degelijk zeer efficiënt zijn.
Het nieuwe coronavirus wordt verspreid door respiratoire druppeltjes met sars-CoV-2-partikels die worden uitgestoten door geïnfecteerde mensen. Vorsers hebben meerdere scenario's van de dynamiek van overdracht van mens op mens geanalyseerd naargelang van het dragen van een masker in openbare ruimtes al dan niet in combinatie met perioden van lockdown.
De modellen gaan uit van het infectiestadium en transmissie via oppervlakken en via de lucht. Ook werd rekening gehouden met de negatieve aspecten van het dragen van een masker zoals het feit dat de mensen dan vaker hun gezicht aanraken.
De analyse leert dat het dragen van een masker in openbare ruimtes twee keer efficiënter is om het reproductiegetal (R0) te verlagen dan als de mensen enkel een mondkapje gaan gebruiken als ze symptomen hebben.
In alle scenario's van het model daalde het R0 bij stelselmatig gebruik van mondkapjes door 50% van de bevolking of meer tot minder dan 1,0, wat de toekomstige besmettingsgolven zal "afvlakken" ook als een minder strikte lockdown wordt opgelegd. Lockdownmaatregelen in combinatie met 100% gebruik van mondmaskers sluiten het risico op heropflakkering uit tijdens de 18 maanden die nodig zijn voor de ontwikkeling van een vaccin.
Zelfs handgemaakte maskers van stof blijken doeltreffend te zijn. De Britse vorsers hebben aangetoond dat als iedereen maskers zou dragen die slechts voor 75% doeltreffend zijn, het zeer hoge reproductiegetal van 4,0 zou dalen tot minder dan 1, zelfs zonder lockdown.
Zelfs maskers die slechts 50% van de uitgeademde druppeltjes tegenhouden, zijn nog effectief op populatieniveau, zelfs als de dragers van een mondkapje viermaal meer risico zouden lopen om te worden besmet doordat ze vaak het mondmasker aanraken en bewegen, wat een zeer onwaarschijnlijk scenario is.
"Volgens onze studie is een veralgemeend gebruik van mondmaskers, zelfs zelfgemaakte, in combinatie met afstand houden en enkele lichte lockdownmaatregelen doeltreffend om de Covid-19-pandemie te beteugelen en om de economische activiteit te kunnen hervatten, ook als er dan nog geen vaccin bestaat", verzekert Richard Stutt.
Om een tweede golf te voorkomen, raden Stutt et coll. iedereen aan om onmiddellijk een masker te dragen en ze pleiten voor informatiecampagnes over die altruïstische vorm van preventie. "We hebben weinig te verliezen bij een veralgemeend dragen van een mondkapje, maar de baten kunnen groot zijn."
(referentie: Proceedings of the Royal Society A, 10 juni 2020, doi: 10.1098/rspa.2020.0376)