Coronavirus: anakinra hoopgevend bij ernstige gevallen
Anakinra is een geneesmiddel dat reumatologen gebruiken bij de behandeling van reumatoïde artritis. Met anakinra werden echter ook interessante resultaten behaald bij patiënten met een ernstige Covid-19. Anakinra verminderde de behoefte aan invasieve kunstmatige beademing in een bewakingseenheid en de sterfte en veroorzaakte geen ernstige bijwerkingen.
Sinds het begin van de Covid-19-pandemie zoeken artsen en vorsers in de hele wereld koortsachtig naar een doeltreffende behandeling voor Covid-19 en vooral voor een ernstige Covid-19. De resultaten die werden behaald met bestaande geneesmiddelen, waren weinig overtuigend. Zou dat anders zijn met anakinra, een synthetische antistof?
Een multidisciplinair team van reumatologen, pneumologen, apothekers en spoedgevallenartsen van de Groupe hospitalier Paris Saint-Joseph heeft zijn keuze laten vallen op anakinra. Anakinra is een recombinante IL-1-receptorantagonist, die de hyperinflammatoire toestand bij een sars-CoV-2-infectie zou kunnen tegengaan. Anakinra werkt bovendien snel, wat belangrijk is voor infecties die bijzonder snel evolueren.
De cytokinestorm die wordt gezien bij een ernstige Covid-19, leidt tot een acute respiratory distress syndrome. Anakinra blokkeert de receptor voor interleukine-1 (IL-1), dat meespeelt in die cytokinestorm.
De prospectieve Ana-COVID-studie werd uitgevoerd in de Groupe Hospitalier Paris Saint-Joseph bij 52 patiënten, die werden vergeleken met een historische groep van 44 patiënten. Alle patiënten hadden een ernstige Covid-19 opgelopen met tekenen van ademhalingsinsufficiëntie. De patiënten waren minstens 18 jaar oud en werden tussen 24 maart en 6 april in de studie opgenomen.
Anakinra werd subcutaan toegediend in een dosering van 100 mg tweemaal per dag gedurende 72 uur en daarna 100 mg per dag gedurende 7 dagen. Daarbovenop kregen de patiënten de standaardbehandeling die toentertijd werd gegeven in het ziekenhuis. De patiënten van de controlegroep kregen de standaardbehandeling en ondersteunende zorg.
Resultaat? Een kwart (13) van de patiënten die werden behandeld met anakinra, is naar de bewakingseenheid getransfereerd of is overleden tegen 32 patiënten (bijna 72,7%) van de patiënten van de controlegroep. Met andere woorden, toediening van anakinra verlaagde het aantal patiënten dat moest worden geïntubeerd en dat is gestorven, sterk. In de anakinragroep verminderde de zuurstofbehoefte snel na zeven dagen behandeling. Het veiligheidsprofiel van anakinra was bevredigend. Een stijging van de serumtransaminasen zonder klinische betekenis werd gezien bij zeven (13%) van de patiënten van de anakinragroep en bij vier (9%) van de patiënten van de historische groep.
"De beslissing om anakinra voor te schrijven heeft het gezicht van de ziekte snel veranderd", legde prof. Jean-Jacques Mourad, die ervan overtuigd is dat anakinra tastbare resultaten oplevert, uit. Maar gezien het zeer kleine aantal patiënten en het feit dat er geen placebogroep was, moet de waarde van anakinra nog worden bevestigd.
"Op dit ogenblik denken we dat anakinra zou moeten worden uitgetest bij een groter aantal patiënten die in het ziekenhuis worden opgenomen met een ernstige Covid-19", zei dr.
Gilles Hayem, diensthoofd reumatologie. "In afwachting van de resultaten van gecontroleerde studies biedt anakinra toch een sprankeltje hoop voor patiënten met een ernstige Covid-19", voegde dr. Randy Cron eraan toe.
(referentie: The Lancet Reumatology, 29 mei 2020, doi: 10.1016/S2665-9913(20)30164-8)