Uit de blender komt een zeer gevarieerd seksueel wezen
Eén jaar na 'De Penis', een boek met alle mogelijke weetjes over de jongeheer, pakt professor Piet Hoebeke uit met een nieuwe uitgave, een encyclopedisch werk haast, waarin hij de seksuele identiteit van de homo sapiens door de tijden heen ontrafelt.
Op een bijzonder verhelderende wijze, netjes in vijf hoofdstukken verdeeld, geeft Piet Hoebeke een overzicht van de seksuele identiteit van de man, de vrouw en alle mengvormen die zich ergens tussen deze twee polen bevinden. Hoebeke gebruikt daarvoor een metafoor: het mengpaneel waarop zich allerlei schuifknoppen bevinden die je in meer of mindere mate kan openschuiven en die je seksuele identiteit bepalen.
Seksuele identiteit
Seksuele identiteit die bovendien niet vastligt maar die en cours de route als gevolg van allerlei omstandigheden kan evolueren. Wat uit de blender komt is een zeer gevarieerd seksueel wezen. "Een seksuele identiteit is als een vinger- afdruk: die is bij elke mens uniek. Alleen is je seksuele identiteit nog complexer dan een vingerafdruk, want zij kan veranderen in de loop der jaren, terwijl je vingerafdruk altijd hetzelfde blijft."
Wie A zegt, moet ook B zeggen. Hoebeke windt er dan ook geen doekjes om. Al op de eerste bladzijde doet hij een poging om zichzelf als seksueel wezen te identificeren: 1. Biologische geslacht: man; 2. Genderidentiteit: mannelijk; 3. Genderexpressie: mannelijk; 4. Seksuele voorkeur: mannen (al is dat niet altijd zo geweest); 5. Seksuele drift: gemiddeld. Meteen hebt u de vijf hoofdstukken van het boek op een rij.
Nature vs. nurture
Piet Hoebeke is professor urologie aan het UZ Gent. Gender in de blender is een boek dat echter niet alleen studenten en collegae urologen kan bekoren, ook het grote publiek kan er vlot mee weg.
De auteur weet zijn wetenschappelijk gefundeerde informatie op een zeer bevattelijke wijze over te brengen. Bovendien beperkt hij zich niet tot de biologische benadering, verre van zelfs, hij plaatst het thema ook in zijn historische en maatschappelijke context. Hoebeke noemt het totstandkomen van het boek "een verrijkende reis", waarin hij naast de geneeskunde ging grasduinen in vakgebieden als antropologie, sociologie, biopsychologie en filosofie.
Vanzelfsprekend komen we dan uit bij het dilemma tussen nature en nurture. "De biologische dichotomie tussen de geslachten is een duidelijk geval van nature: chromosomen en hormonen zijn de belangrijkste factoren. Ook je gender- identiteit is grotendeels iets wat je voelt zonder dat het je is aangeleerd - al heeft onze omgeving er wel een invloed op. Genderexpressie is veel meer een zaak van nurture. Logisch: kleren dragen is per definitie een vorm van cultuur, de mens is de enige in zijn soort die lappen stof aan elkaar naait om er zijn lichaam mee te bedekken."
Genderfluïde generatie
Zo komen we naadloos bij het verhaal van de broek en de rok, wat Hoebeke omschrijft als "de meest typische archetypische voorbeelden van binaire genderexpressie, tenminste in het Westen of in verwesterde maatschappijen".
Volgens Hoebeke krijgt de biologische dichotomie een verlengstuk in maatschappelijke en culturele dichotomie. Binnen dat sociale en culturele kader zijn mannen en vrouwen zich anders gaan kleden, waarbij twee factoren bepalend zijn: praktisch toeval en maatschappelijke verwachtingen. "We blijven dat patroon bevestigen, hoewel in de jaren zestig het concept 'uniseks' werd uitgevonden. Maar sloeg het ooit echt aan?"
Hoebeke ziet dat jongeren zich vandaag niet langer neerleggen "bij de traditionele genderstereotypen". Hij heeft het over de huidige twintigers en dertigers die meer openheid vertonen tegenover 'afwijkende' genderidentiteiten en heel speels omspringen met genderrollen en seksuele normen. "Die generatie wordt niet voor niets de genderfluïde generatie genoemd", waarbij zelfs de genderidentiteit flink durft schommelen. Of om het in blendertaal te zeggen: waarbij de schuifknop regelmatig van plaats verandert.
Een warm pleidooi
Gender in de blender draagt een duidelijke boodschap mee. Het boek is "een warm pleidooi voor meer aanvaarding, want ons klassieke beeld van mannen en vrouwen is dringend aan een update toe", zo drukt Hoebeke uit. De boodschap van de auteur is dan ook heel duidelijk: kom uit de kast en stop het identitaire denken.
"Wie tegenwoordig op Facebook een profiel aanmaakt, kan zelfs kiezen uit 58 genderidenteiten. In welke percentages deze identiteiten voorkomen, maakt niet uit. De kwestie is dat een maatschappij zulke mensen de ruimte moet geven om zichzelf te zijn."
Piet Hoebeke, Gender in de blender. Ontdek jouw seksuele identiteit. Borgerhoff & Lamberigts, 2020, 191 blz.