Een doorbraak, geen wondermiddel
Coronavirus In ons vorige nummer kon u lezen dat de NIAID-studie rond remdesivir nog niet gepubliceerd was. Dat is intussen gebeurd, althans via een preliminair rapport. Het middel verkort de ziekteduur, maar de auteurs merken op dat de sterfte bij de behandelde patiënten hoog blijft.
Anthony Fauci, directeur van het National Institute of Allergy and Infectious Disease (NIAID) had het nieuws al aangekondigd op 29 april: remdesivir haalde in zijn studie het primaire eindpunt. Amerikaanse artsen reageerden voorzichtig, vanuit het besef dat Donald Trump hier de touwtjes in handen heeft. Op 1 mei verleende de FDA remdesivir een toestemming voor noodgebruik ( emergency use authorization).
Remdesivir werd getest in een multinationale dubbelblinde gerandomiseerde placebogecontroleerde studie. De preliminaire resultaten betroffen 1.059 patiënten, die in het ziekenhuis waren opgenomen met covid-19. Hun klinische evolutie werd beoordeeld op een achtpuntenschaal, waarbij score 1 overeenstemde met 'naar huis zonder belemmering in de activiteiten', en score 8 verwees naar overlijden van de patiënt.
Een beoordeling op dag 29 toont aan dat de behandelde groep sneller genas dan de placebogroep (mediaan: 11 dagen vs 15 dagen; p<0,001). Met genezing bedoelde men: ontslag uit het ziekenhuis of verdere hospitalisatie, maar dan zuiver om transmissie onder controle te houden. In de behandelde groep was de sterfte na 14 dagen numeriek lager dan in de placebogroep (7,1% vs 11,9%).
Een verschil van vier dagen in het tijdsverloop tot genezing, het is niet niets. Het versnelde herstel betekent mogelijk voor de patiënt een minder hoog risico op verwikkelingen verbonden aan immobilisatie, alsook minder psychische stress voor de betrokkene en zijn naasten. Bovendien maakt het een aanzienlijke besparing van hospitalisatiekosten en een toename van de opvangcapaciteit mogelijk, wat zeker relevant wordt in tijden van overrompeling.
Toch stijgt er bij de onderzoekers geen hoerakreet op. Ze wijzen op het hoge sterftecijfer ondanks het inzetten van remdesivir. Behandeling van covid-19 met een antiviraal middel alleen zal niet mogelijk zijn, denken ze. Er moet worden gekeken in de richting van een antiviraal middel gecombineerd met andere behandelingsmaatregelen, of een combinatie van antivirale middelen.