COVID-19: vaak trombotische complicaties bij patiënten op de bewakingsafdeling
In een Nederlandse studie werd een zeer hoge incidentie van trombotische accidenten waargenomen bij Covid-19-patiënten op de bewakingseenheid. Dat is een belangrijke vaststelling: misschien is een intensievere tromboprofylaxe geïndiceerd bij de patiënten die het hoogste risico op trombose lopen.
Vorsers hebben de incidentie van veneuze trombo-embolie (diepe veneuze trombose en symptomatische acute longembolie) en arteriële trombotische complicaties (ischemisch CVA, myocardinfarct en systemische arteriële embolie) geëvalueerd bij 184 Covid-19-patiënten die tussen 7 maart 2020 en 5 april 2020 op de bewakingsafdeling van drie Nederlandse ziekenhuizen werden opgenomen. De patiënten werden gevolgd tot ontslag van de intensive care, overlijden of uiterlijk tot 5 april. De mediane observatieduur was zeven dagen. Alle patiënten hebben tromboprofylaxe gekregen minstens in een standaarddosering. 23 (13%) patiënten zijn overleden, 22 (12%) hebben de bewakingsafdeling verlaten en 139 (76%) lagen op 5 april nog altijd op de bewakingsafdeling.
In die observationele studie werd een zeer hoge incidentie van trombotische accidenten waargenomen, ondanks een systematische tromboprofylaxe. Bij 31% van de patiënten werden trombotische accidenten gediagnosticeerd (bij 27% van de patiënten ging het om een diepe veneuze trombose of een longembolie). Bij 3,7% van de patiënten werd een arteriële trombose gediagnosticeerd. Acute longembolie was de frequentste trombotische complicatie. De leeftijd en stollingsstoornissen waren onafhankelijke voorspellers van trombotische complicaties.
De hoge incidentie van trombotische accidenten is opvallend, ook al omdat er enkel naar werd gezocht in geval van een klinisch vermoeden. De incidentie is vergelijkbaar met die van veneuze trombo-embolie bij patiënten met een duidelijke diffuse intravasale stolling (een diagnose die bij geen enkele van de patiënten kon worden gesteld).
Hun bevindingen treden de aanbeveling voor een strikte tromboprofylaxe bij alle Covid-19-patiënten die op de bewakingsafdeling worden opgenomen, bij en pleiten sterk voor tromboprofylaxe in een hogere dosering, ook al werden nog geen gerandomiseerde studies uitgevoerd om dat te staven.
In plaats van alle patiënten met een Covid-19 op de bewakingsafdeling een antistollingstherapie in therapeutische dosering te geven, stellen de auteurs voor om goed te letten op tekenen van trombotische complicaties en bij het minste vermoeden gepaste diagnostische tests aan te vragen.
(referentie: Thrombosis Research, 10 april 2020, doi: 10.1016/j.thromres.2020.04.013)