'Gezondheidszorg gaat er heel anders uitzien'
"De heropstart van onze activiteiten zal traag en stapsgewijs verlopen. Dat komt bovenop een achterstand van twee maanden. Artsen zullen wel een inhaalbeweging maken door zeven dagen op zeven te werken en tot 's avonds laat. Voor de verpleegkundigen ligt dit echter delicater. Zullen de vakbonden meewillen?"
De lange periode van medische inactiviteit tijdens deze Covid-19-gezondheidscrisis laat niet alleen sporen na in de volksgezondheid. Voor de betrokken artsen weegt ook het financiële aspect stilaan door. MKA-chirurg Tim Vagenende: "Als dit zo zes maanden doorgaat, krijgen we uiteraard problemen. Iedereen heeft een huis af te betalen. Daarenboven investeerden jonge collega's bijvoorbeeld aanzienlijk in een privé-setting enz. Velen zitten met zware leningen. De kosten blijven doorlopen. Inkomsten zijn er echter niet."
Werkloze zelfstandigen hebben recht op een corona-hinderpremie van 4.000 euro, plus 160 euro per dag. Artsen komen daarvoor niet in aanmerking. Vagenende: "Uiteraard kunnen wij niet helemaal 'sluiten'. Dokters hebben de deontologische plicht om stand-by te zijn voor dringende gevallen."
Veiligheidsmaatregelen
Alle collega's willen zeer graag opnieuw aan de slag, goede wil is er in overvloed, zegt de Gentse chirurg. Wel heeft hij een dubbel gevoel. "Onze activiteiten zullen in het post-coronatijdperk aan een ander tempo verlopen, met meer veiligheidsmaatregelen. Raadplegingen zullen elkaar niet zo snel meer opvolgen. Volle wachtkamers zijn in de toekomst uit den boze. Veel tijd zal verloren gaan aan het ontsmetten en verluchten van de consultatieruimte en de wachtkamer."
Onzeker is dokter Vagenende over wat mag/kan en wat haalbaar is. "Zal er voldoende beschermingsmateriaal zijn? De communicatie is vaag. In mijn specialisme is 'social distancing' onbestaande. We hebben dus mondmaskers, brillen en pakken nodig. En om geen superverspreiders van het virus te worden, moet al dat beschermingsmateriaal per patiënt vernieuwd worden..."
Andere tijden
Al bij al schetst dokter Vagenende een redelijk hallucinant toekomstbeeld. "Er komen andere tijden. De ziekenhuissetting zal nog hygiënischer worden. De patiënt zal alleen, zonder familielid op raadpleging komen. Elke persoon is een extra risico. Het wordt een andere vorm van gezondheidszorg; alles zal een stuk trager verlopen."
Over de heropstart van de activiteiten en om behandelingsprotocollen voor de nieuwe situatie uit te werken, overlegt dokter Vagenende virtueel met zijn collega's. "De artsen van Jan Palfijn bereiden dit proactief voor", besluit hij.
VBS schrijft premier Wilmès brief
Het Verbond der Belgische Specialisten (VBS) is zich zeer bewust van de problemen die dokter Vagende aanhaalt. In een brief aan premier Sophie Wilmès somt het VBS ze op en zegt "verbaasd te zijn dat tuincentra opnieuw open mogen terwijl ziekenhuisraadplegingen ondertussen niet kunnen".
Om een ordentelijke heropstart toe te laten, heeft het VBS een prioriteitenlijstje klaar. In eerste instantie wil men de secretariaten heropenen zodat telefonisch contact mogelijk wordt. Vervolgens moet de kankerscreening heropstarten en dus deels ook de laboratoria en diensten medische beeldvorming. Daarna volgt een 'normale' opvolging van oncologische pathologie en patiënten onder anticoagulantia. In vierde instantie volgt de 'normale' opvolging van chronische patiënten die een specifieke behandeling nodig hebben (hepatitis C, cirrose enz.). Voor invaliderende aandoeningen die geen normaal leven toelaten is een teleconsultatie nodig om uit te maken of de patiënt de collaterale beschadiging kan verdragen dan wel of het een semi-urgentie wordt. Ten slotte moet cardiovasculaire, pneumologische, gastro-enterologische en pediatrische pathologie geholpen kunnen worden.
Het VBS benadrukt ook nogmaals dat extramuraal werkende specialisten vergeten werden bij de verdeling van het nodige beschermingsmateriaal. "Zij worden volledig uitgesloten van het systeem", zo besluit het VBS.