Obesitas tijdens adolescentie verhoogt kankerrisico op latere leeftijd
Een Israëlische cohortstudie van adolescenten bepaalde gedurende de periode 1967-2010 de BMI naar aanleiding van de verplichte medische aanwervingsonderzoeken voor militaire dienstplicht.
In totaal gaat het om 2.298.130 deelnemers, waarvan 928.110 vrouwen en 1.370.020 mannen. Dit resulteerde in een follow-up van 29.542.735 persoonsjaren bij mannen waarbij 26.353 incidenten van kanker werden genoteerd en 18.044.863 persoonsjaren bij vrouwen met 29.488 incidenten van kanker. De gemiddelde leeftijd bij diagnose van kanker was 43,2 jaar voor mannen en 40,0 jaar voor vrouwen.
De meest voorkomende tumoren waren lymfoom (Hodgkin en non-Hodgkin; 3.878 gevallen), melanoom (3.139 gevallen), en colorectale kanker (2.014 gevallen) bij de man en borst- (9.639 gevallen) en baarmoederhalskanker (5.875 gevallen) bij de vrouw. Het meest uitgesproken verband tussen BMI gedurende de adolescentie en specifieke kankertypes werd gevonden voor borst-, pancreas-, en nierkanker bij de man en baarmoeder-, lever-, galblaas- en pancreaskanker bij de vrouw.
De onderzoekers merkten dat de incidentie van kanker gradueel stijgt met hogere BMI-percentielen bij de man. Dit resultaat neemt significant toe bij mannen met obesitas (HR 1,26 (1,18-1,35)). Bij vrouwen werd er aanvankelijk geen associatie tussen obesitas en voorkomen van kanker weerhouden. Dit was te wijten aan de omgekeerde associatie van obesitas met baarmoederhalskanker en borstkanker (52,6% van de kankers). Wanneer deze kankers werden uitgesloten konden de onderzoekers bij vrouwen eveneens een gradueel stijgende incidentie van kanker met hogere BMI-percentielen vaststellen. Voor beide geslachten was een zeer hoog BMI (≥85ste percentiel) geassocieerd met een verhoogd kankerrisico, al na tien jaar.
Daarnaast was een hogere BMI geassocieerd met een verhoogd risico op mortaliteit: voor mannen met overgewicht als adolescent (HR 1,11 (95% 1,02-1,21)) en obesitas als adolescent (HR 1,33 (1,18-1,49)) en voor vrouwen met overgewicht als adolescente (HR 1,26 (1,14-1,40)) en obesitas als adolescente (HR 1,89 (1,56-2,28)).
Furer, A., Afek, A., Sommer, A. et all.: Adolescent obesity and midlife cancer risk: a population- based cohort study of 2·3 million adolescents in Israel. Lancet Diabetes Endocrinol. 2020; 8, March: 216-25. Published Online February 3, 2020. https://doi.org/10.1016/ S2213-8587(20)30019-X