Roken en COVID-19: dangerous liaison
Een analyse van de wetenschappelijke literatuur over het verband tussen roken en de Covid-19-epidemie leert dat rokers vatbaarder zijn voor infectie, ernstiger symptomen ontwikkelen en een hoger overlijdensrisico lopen. Verrassend is dat eigenlijk niet.
Aangenomen wordt dat de prognose van rokers met een Covid-19 slechter zou kunnen zijn. Er zijn immers tal van aanwijzingen dat roken negatieve invloed heeft op de gezondheid van de longen en allerhande ziekten van het ademhalingsapparaat veroorzaakt. Roken is ook schadelijk voor het immuunsysteem en verzwakt de reacties van het immuunsysteem op infecties, waardoor rokers vatbaarder zijn voor infectieziekten. Vroegere studies hebben aangetoond dat rokers tweemaal vaker griep oplopen en ernstigere symptomen vertonen dan niet-rokers. Volgens sommige onderzoeken was de sterfte tijdnes de MERS-epidemie ook hoger bij rokers.
Het SARS-CoV-2 is echter een heel nieuw virus. Vandaar dat er eigenlijk nog niets bekend was over het verband tussen roken en Covid-19. Op 17 maart 2020 hebben twee Griekse vorsers daarom de studies doorgenomen die in 2019 en 2020 werden gepubliceerd over Covid-19. Ze hebben die studies opgespoord via twee gegevensbanken, namelijk PubMed en ScienceDirect (1).
Ze hebben vijf studies gehandhaafd, alle uitgevoerd in China, vier in Wuhan en één in de provincies van continentaal China, tijdens de eerste twee maanden van de pandemie (december 2019 en januari 2020).
De eerste studie (2) werd uitgevoerd bij 191 geïnfecteerde patiënten. 54 patiënten zijn gestorven en 137 patiënten zijn genezen. Het percentage rokers bedroeg respectievelijk 9% en 4%.
Een analyse van de klinische kenmerken van 140 geïnfecteerde patiënten in de tweede studie (3) leert dat 58 patiënten een ernstige Covid-19 hadden ontwikkeld en 82 patiënten een lichtere ziekte. 3,4% van de patiënten die een ernstige Covid-19 hadden ontwikkeld, waren rokers en 6,9% had vroeger gerookt. Geen enkele van de patiënten met een lichtere ziekte rookte en slechts 3,7% had vroeger gerookt. Dat wijst erop dat het risico op een ernstige ziekte 2,23 keer groter is bij rokers.
De derde studie (4) werd uitgevoerd bij 41 geïnfecteerde patiënten. Geen enkele van de 13 patiënten die op de intensive care werden opgenomen, rookte tegen drie van de patiënten die niet op de bewakingseenheid werden opgenomen. Er was geen statistisch significant verschil tussen die twee groepen.
De vierde studie (5), de grootste, werd uitgevoerd bij 1099 geïnfecteerde patiënten in meerdere streken in continentaal China. 16,9% van de 173 patiënten met ernstige symptomen rookte en 5,2% had vroeger gerookt. Bij de 926 patiënten met lichte symptomen was dat respectievelijk 11,8% en 1,3%. 25,5% van de patiënten die kunstmatig werden beademd, op de intensive care werden opgenomen of zijn overleden, rookte en 7,6% had vroeger gerookt. In de andere patiëntengroep was dat respectievelijk 11,8% en 1,6%.
Uitgaande van de gepubliceerde gegevens hebben de twee Griekse vorsers berekend dat rokers die worden geïnfecteerd, 1,4-maal meer kans lopen ernstige symptomen en ongeveer 2,4-maal meer kans lopen om te worden opgenomen op een intensive care, te moeten worden beademd of te overlijden dan niet-rokers.
In de vijfde studie tot slot (6) bij 78 geïnfecteerde patiënten werden de patiënten ingedeeld in twee groepen naargelang van de evolutie van de Covid-19: verergering versus verbetering/stabilisering van de pneumonie. Het aantal rokers was hoger in de eerste groep dan in de tweede: respectievelijk 27,3% en 3,0%, een statistisch significant verschil. Bij multivariate logistische-regressieanalyse was een voorgeschiedenis van roken een risicofactor voor verergering van de ziekte.
De huidige gegevens zijn nog beperkt en de bovenvermelde resultaten werden niet gecorrigeerd voor andere factoren die invloed kunnen hebben op het verloop van Covid-19. Toch menen de auteurs van dit literatuuroverzicht te mogen concluderen dat roken zeer waarschijnlijk correleert met een verergering van de pneumonie en een slechtere prognose.
En de conclusie is dan ook duidelijk: het is nu of nooit het moment om te stoppen met roken, als je weet dat roken de factor is die het sterkst correleert met ademhalingsproblemen, en dat het coronavirus ook het ademhalingsstelsel kan beschadigen.
(referenties:
(1) TobaccoInduced Diseases (TID), 18 maart 2020, doi: 10.18332/tid/119324,
(2) The Lancet, 11 maart 2020, doi:10.1016/S0140-6736(20)30566-3,
(3) Allergy, 19 februari 2020, doi:10.1111/all.14238,
(4) The Lancet, 24 januari 2020, doi:10.1016/S0140-6736(20)30183-5,
(5) New England Journal of Medicine, 2020, doi:10.1056/NEJMoa2002032,
(6) Chinese Medical Journal, 28 februari 2020, doi:10.1097/CM9.0000000000000775)