'We moeten zorgen voor de zorg'
In deze coronatijden is het uiterst belangrijk om het mentale welzijn van onze zorgverleners te beschermen. Dat zegt prof. arbeidsgeneeskunde Lode Godderis (KU Leuven). Samen met andere actoren en organisaties zet hij momenteel structuren om 'te zorgen voor de zorgverleners'.
Het coronavirus maakt niet alleen slachtoffers in de algemene bevolking, maar ook onder zorgverleners. En dan hebben we het niet over een feitelijke besmetting met virus. Prof. Lode Godderis: "Zorgverleners kloppen momenteel extreem veel uren, in voor hen nieuwe werkomstandigheden: er gelden andere richtlijnen, ze moeten beschermend materiaal dragen, ... Onderzoek uit China sinds het begin van de corona-uitbraak heeft aangetoond dat zowat een op de vier zorgverleners in de ziekenhuizen met angst en stress kampt. Zorgverleners vallen er uit door de gevolgen van acute stress en isolatie. In Italië hetzelfde verhaal. Dat zijn situaties die we in 'normale' omstandigheden niet zien. Een bijkomende factor die bij zorgverleners voor stress en angst kan zorgen, is dat ze zelf heel erg moeten oppassen om niet geïnfecteerd te geraken."
Een toename van dergelijke mentale kwetsbaarheid zal op korte termijn de concentratie aantasten en de vaardigheid om beslissingen te maken. Maar ook op lange termijn kan werken tijdens een pandemie gevolgen hebben, zegt prof. Godderis. "Nog uit onderzoek in China na SARS en MERS weten we dat artsen een substantieel hoger risico lopen om psychische problemen te ontwikkelen door chronische stress en traumatische ervaringen. Denk aan burn-out, depressie, angststoornis, ..."
"Het is aangewezen dergelijke informatie aan te grijpen om preventief te werken en ondersteuning te creëren waar het kan", vervolgt de professor arbeidsgeneeskunde. "Niet alleen om de pandemie onder controle te houden, maar om op de lange termijn structuren op te zetten die de algemene weerbaarheid van zorgverleners kan versterken."
Laat de sector van preventie op het werk (artsen, verpleegkundigen en psychologen) daar momenteel volop mee bezig zijn. "Bedoeling is om zorgverleners uit de eerste en tweede lijn - onafhankelijk van hun statuut - een luisterend oor aan te bieden. We willen een omgeving creëren waarin zij kunnen ventileren en even tot rust kunnen komen." Om kleinere organisaties, zoals (kleine) woonzorgcentra, snel ondersteuning te kunnen bieden wordt in eerste instantie gewerkt aan ondersteuning vanop afstand, via telefoon of een online platform.
Daarnaast bundelt de sector de krachten met de geestelijke gezondheidszorg, laat prof. Godderis nog weten. Voor de verdere opvolging en behandeling van zorgverleners die bv. decompresseren of met angststoornissen kampen ten gevolge van de crisis, wordt samengewerkt met en verwezen naar het psychologisch/psychiatrisch ondersteuningsnetwerk.
Lees ook op artsenkrant.com
Webplatform wil 'wereldwijd empathie' bieden aan zorgverleners
Bronnen
- Baker M, Peckham T, Seixas N. Estimating the burden of United States workers exposed to infection or disease: a key factor in containing risk of COVID-19 infection. medRxiv preprint doi: https://doi.org/10.1101/2020.03.02.20030288
- Huang JZ, Han MF, Luo TD, Ren AK, Zhou XP. Mental health survey of 230 medical staff in a tertiary infectious disease hospital for COVID-19. Zhonghua Lao Dong Wei Sheng Zhi Ye Bing Za Zhi [Internet]. 2020;38(0):E001-E001.
- Kang L, Li Y, Hu S, Chen M, Yang C, Yang BX, et al. The mental health of medical workers in Wuhan, China dealing with the 2019 novel coronavirus. The Lancet Psychiatry. 2020;7(3):e14.
- Manuell M-E, Dawn M, Ellison RT. Pandemic Influenza: Implications for Preparation and Delivery of Critical Care Services. J Intensive Care Med. 2011;26(6):347-67.
- Maunder R. The experience of the 2003 SARS outbreak as a traumatic stress among frontline healthcare workers in Toronto: Lessons learned. Philos Trans R Soc B Biol Sci. 2004;359(1447):1117-25.
- Maunder RG, Lancee WJ, Balderson KE, Bennett JP, Borgundvaag B, Evans S, et al. Long-term psychological and occupational effects of providing hospital healthcare during SARS outbreak. Emerg Infect Dis. 2006;12(12):1924-32.
- Maunder RG, Lancee WJ, Rourke S, Hunter JJ, Goldbloom D, Balderson K, et al. Factors associated with the psychological impact of severe acute respiratory syndrome on nurses and other hospital workers in Toronto. Psychosomatic Med 2004;66(6):938-42.
- Maunder RG, Leszcz M, Savage D, Adam MA, Peladeau N, Romano D, Rose M, Schulman RB. Applying the Lessons of SARS to Pandemic Influenza: An Evidence-based Approach to Mitigating the Stress Experienced by Healthcare Workers. Version 2. Can J Public Health. 2008 Nov;99(6):486-8.