Goe poeier

Het was kalmpjes in de Hubo die ochtend. Statig maar resoluut stapte ze op de kassière af. In haar kielzog slofte een slonzige, frontaal kalende man. Het kon haar echtgenoot zijn, maar evengoed een dociele schoonzoon. De kranige mater familias vuurde ongeduldig haar vraag af: "Zijn er geen mondmaskers meer?". De voluptueuze kassière kon haar kleindochter zijn. Ze draaide met haar ogen alvorens met een diepe zucht te antwoorden: "Ach neen, die zijn al een paar dagen allemaal uitverkocht".

Dirk Ramaekers - 6 maart 2020

Even twijfelde ik of ik de dame erop moest wijzen dat het geen zin heeft om met mondmaskers rond te lopen tegen Corona. Het komt je oren uit tegenwoordig.

De voorbije dagen was ik aan de slag met een multidisciplinaire werkgroep van infectiologen, urgentieartsen, ziekenhuishygiënisten en dies meer om de richtlijnen van Sciensano goed te implementeren. Samen met de huisartsenwachtpost waren we enkele weken geleden al gestart met een gemeenschappelijk beleid. De toevloed van ongeruste patiënten was voorlopig omgekeerd evenredig met de overdosis aan media-aandacht voor Covid-19. "Ja, maar, hoe moet hij" - ze wees achter zich - "dan stenen slijpen, zonder een masker?", repliceerde de dame geërgerd. De vermeende schoonzoon kon een monkellachje nauwelijks verhelen. Prompt dropen ze af.

Puur medisch gezien is dit niet meteen een uitdagend virus, zorgorganisatorisch wel. Wie de NEJM en JAMA wat volgde, weet al dat dit geen mythisch killervirus type Ebola is en dat de klassieke beschermingsmaatregelen volstaan. Maar als je droplet transmission wil voorkomen, hou je logischerwijs mogelijk geïnfecteerde ambulante patiënten best weg uit een wachtzaal. En als het even kan uit het ziekenhuis.

Puur medisch gezien is het coronavirus niet meteen uitdagend, zorgorganisatorisch wél

De gemiddelde Vlaming houdt het hoofd koel. De nuchtere communicatie van Maggie en Marc Van Ranst dragen daaraan bij. De complotuitschuiver van Geert Noels niet. De komende weken zullen er naast mondmaskers ook ontsmettingsmiddelen, poetsproducten en voedsel gehamsterd worden. Volstrekt irrationeel, maar wel biologisch ingegeven: spontane angst met de pers als katalysator leidt tot enige dadendrang.

De epidemie zal tijdelijk economische gevolgen hebben. Voor die 'just in time' geglobaliseerde markteconomie hebben we zelf gekozen. Tegelijkertijd zie je dat opportunistische commerçanten er een handeltje uit slaan. Een mondmasker van 50 eurocent verpats je nu voor €10. Bij de 'huisapotheek' vind je een petieterig ambachtelijk gevuld flesje handalcohol aan de luttele prijs van €4,95. Ziekenhuizen krijgen de raad om hun voorraad perfusievloeistoffen te verhogen. Fear marketing heightens the sales figures.

Voorlopig blijft het stil op het farmafront. Dat was even anders met de varkensgriep. Na jarenlang aandringen kregen de Cochrane reviewers toegang tot interne rapporten en werd geconfirmeerd wat we wisten. Neuraminidase inhibitoren werken nauwelijks en hebben meer nevenwerkingen dan gedacht. In de publicatie van de eerste patiënt in de VS (n=1), staat gepast dat er klinische studies nodig zijn alvorens ook maar iets te concluderen over werkzaamheid en veiligheid. Die studies zijn lopende. Binnenkort weten we meer. Toch kon je in de Vlaamse pers al lezen "Remdesivir is veelbelovend". Kopen die aandelen! Het zijn allen voorbeelden van Urbanusbased-medicine: "Awel, waarom strooit gij dat poeier?" Boer: "Dat is om olifanten weg te houden". Urbanus: "Maar hier zitten toch helemaal geen olifanten?" Boer: "Goe poeier hé, goe poeier!"

Het is nog niet voorbij. De troepen zijn er klaar voor.