De andere gevolgen van het coronavirus

ECONOMISCH De olieprijzen kelderden en de brandstofprijzen volgden. Dit is het enige positieve gevolg van de epidemie in China. We weten nu inmiddels wel zeker dat ook de Europese economie schadelijke gevolgen zal ondervinden, terwijl het ook op onze spaarcenten zal aantikken.

27 februari 2020

De wereldgezondheidsorganisatie (WHO) leek zich bijna geen zorgen te maken bij de eerste berichten over de coronavirusepidemie die in januari in China opdook. Maar de toon veranderde al snel toen Beijing de cijfers vrijgaf. Bij het afsluiten van de krant, woensdag, waren er circa 2.700 doden en meer dan 80.00 mensen besmet. Naast deze menselijke tol heeft de onrust zich ook verspreid in zakelijke kringen. Het is duidelijk dat westerse bedrijven minder zullen verkopen in een verlamd China, terwijl bedrijven die daar gevestigd zijn ernstige hinder zullen ondervinden als gevolg van de sluiting van hun fabrieken. En het kan nog slechter gaan bij langdurige blokkering. China, de 'fabriek van de wereld', voorziet de rest van de planeet op heel wat gebieden. Er is bijna geen technologisch object dat géén uitgebreid gebruik maakt van Chinese componenten. Daarom kan een langdurig geblokkeerd China leiden tot het onderbreken van veel productieketens in Europa en de Verenigde Staten.

Ernstiger dan in 2003

Is het coronavirus 2020, dat de naam Covid-19 kreeg, erger dan dat van 2003? De vraag werd al snel gesteld, gezien hun nauwe verwantschap. In het voorjaar van 2003 trof een epidemie, beschreven als ernstig acuut ademhalingssyndroom (SARS), meer dan 8.000 mensen en doodde bijna 800 mensen, vooral in China en Hong Kong (waar het in november 2002 opdook en meer dan 200 doden maakte). De rest van de wereld maakte zich nog meer zorgen omdat er ook een uitbraak was in Toronto (Canada) waar 44 mensen omkwamen. Afgezien van deze menselijke tol, werden de kosten voor de wereldeconomie geschat op 40 of 60 miljard dollar, wat niet enorm is op wereldschaal.

Het nieuwe virus wordt voorgesteld als meer besmettelijk, maar minder dodelijk dan zijn voorganger, heeft het aantal slachtoffers al ver overtroffen, en richt waarschijnlijk ook meer economische schade aan. Niet voor niets hebben de Chinese autoriteiten een hulpprogramma aangekondigd van 39 miljard dollar voor bedrijven die hun deuren moeten sluiten en wordt er gepraat over steun voor de financiële markten in de orde van 156 miljard. Is die hulp ook bedoeld voor buitenlandse groepen? Het feit dat de stad Wuhan, waar het nieuwe coronavirus in december opdook, en de omliggende provincie Hubei bijna een maand lang van de wereld zijn afgesneden, blijft wellicht niet zonder gevolgen voor de rest van de wereld.

Wuhan is een belangrijk autoproductiecentrum, het bolwerk van de Chinese groep Dongfeng. General Motors zit er ook, Honda, en twee Franse fabrikanten Renault en Groupe PSA hebben er productie-eenheden en hebben elk ongeveer 2.000 mensen in dienst. Hetzelfde geldt voor de leverancier Valeo. De fabrikant van bouwmaterialen Saint-Gobain heeft twee fabrieken in de stad.

Gevolgen in Gent

Hoe zit het met Belgische bedrijven? De AB Inbev-brouwerijgroep heeft een van zijn 33 Chinese brouwerijen in Wuhan. Maar een bedrijf hoeft niet actief te zijn in de getroffen stad om onder de gevolgen van de epidemie te lijden. Bekaert en Umicore behoren tot de Belgische tenoren met een sterke aanwezigheid in China. De eerste moest de nieuwjaarssluiting van zijn 16 fabrieken verlengen. Gevolgen zijn er ook voor Volvo Cars in Gent, een dochteronderneming van de Chinese groep Geely: de treinen die het XC60-model leveren dat in China wordt gemaakt zijn sinds het begin van de maand geannuleerd, wat uiteindelijk een tekort aan dit model zou kunnen veroorzaken. Wat Chinese onderdelen betreft die gebruikt worden in auto's die in Gent worden gemaakt, heeft de fabriek een grote voorraad, maar "de crisis zou geen maanden meer moeten duren", zegt het bedrijf. Ook op de luchthaven van Luik wordt de situatie in China op de voet gevolgd omwille van het belang van vrachtverkeer met het land.

Dat de olieprijs tussen begin januari en begin februari met 20% daalde, komt omdat China de grootste importeur ter wereld is. Het land zit bijna zonder terwijl het vandaag 16,3% van de wereldeconomie vertegenwoordigt, tegen 4,4% in 2003. De rest van de wereld hangt vandaag dus veel meer af van China dan in het SARS-tijdperk. "Een langdurige stillegging van de activiteiten in China kan bepaalde toeleveringsketens in de chemie, transportuitrusting en elektronica verstoren", zegt kredietverzekeraar Euler Hermes. Ook als westerse bedrijven voor hun componenten een beroep zouden doen op andere landen als Japan en Zuid-Korea, zijn er specifieke domeinen waarin China "niet alleen een netto-exporteur, maar vaak ook de enige exporteur is", zegt de Franse econoom.

De afgelasting van het Mobile World Congress in Barcelona kwam vorige week in het nieuws. Vooral omdat het slechts een paar dagen voor het evenement werd aangekondigd, was het een zware aderlating. De tijdelijke afwezigheid van Chinese toeristen op internationale bestemmingen zal nog meer gevolgen hebben: men heeft het al over een verlies van 1,3 miljard voor Japan en 1,2 miljard voor Thailand.