Het Hartenmuseum van dokter Boyadjian
Geen enkel orgaan van het menselijk lichaam spreekt zo tot de verbeelding als het hart. Dat moet ook dokter Noubar Boyadjian gedacht hebben, cardioloog van beroep, en samen met zijn vrouw Micheline hartstochtelijk verzamelaar van alles wat met het hart te maken heeft. Geniet u even mee van dit hartverwarmend verhaal.
Laten we een kijkje gaan nemen in de Koninklijk Musea voor Kunst en Geschiedenis in het Jubelpark te Brussel. In 1990 kwamen de KMKG door schenking in het bezit van ruim 500 objecten uit de hartencollectie van dokter Noubar Boyadjian (Rodostos, 1917-1996).
Je kan er niet naast kijken als je het eerbiedwaardige museum binnenstapt. Je komt meteen in de sectie Europese Kunsten en als je de eerste zaal binnenkomt merk je op de eiken deur een bordje ' Hartenmuseum Boyadjian'. Het is een prachtige zaal, sfeervol verlicht, die omgetoverd is tot een Wunderkammer waar je heerlijk kan snuisteren tussen honderden objecten die één ding gemeen hebben: het hart.
Religieuze harten
In het midden van de zaal valt meteen een levensgrote pop op in gepolychromeerd hout, met in de handen een uitvergroot hart in messing, als ex-voto, afkomstig van Paray-le-Monial. Het merendeel van de voorwerpen heeft een religieus karakter, vaak elementen uit de kerk, kandelaars, kerklampen, kerklampschermen en andere sacrale voorwerpen, uitgevoerd in messing of verguld messing, glas porselein, stras...
Populaire thema's zijn ook het hart van Jesus en Maria en het doorboorde hart van Christus. Ook talrijk zijn de ex-voto's waarmee de gelovige een goede gezondheid of een voorspoedige genezing wil afsmeken. Ronduit ontroerend is het schilderij dat de hartenruil voorstelt waarbij een kloosterzuster haar hart ruilt voor dat van Jesus, symbolisch weliswaar.
Profane harten
Juwelen met een hart
Een 30-tal objecten uit de collectie van dr. Boyadjian werden door het KMKG uitgeleend aan het Diva Antwerpen, waar ze deel uitmaken van de mooie tentoonstelling opgesteld door het Antwerpse juweliersduo Wouters & Hendrix. In hun wonderkamer tonen zij juwelen in een ongewone combinatie met allerlei objecten en moderne kunst: Dali, Louise Bourgeois, Man Ray, Niki de Saint Phalle, Duchamp... (zie ook AK2613 pagina 22).
Wonderkamer II. Wouters & Hendrix, t/m 16 februari in Diva Museum, Suikerrui Antwerpen. Open van 10u tot 18u. Info: divaantwerp.be
Ook voor degenen die niet tot de hartenruil overgaan, heeft het hart een symbolisch karakter en staat het voor de wereldse liefde. Talrijke voorbeelden uit de volkskunst getuigen hiervan: huwelijksborden, doopselplaatjes, een doos om de minnebrieven te bewaren, peperkoeken harten, hartenspreuken om aan de muur te hangen, en prentkaarten To my Valentine.
Vanzelfsprekend vormt het hart ook het geliefde thema voor juwelen. Je vindt harten in hangers ter gelegenheid van een huwelijk, bracelets, arm banden, broches, sierspelden, uurwerken en uiteraard parfumflacons allerhande.
Naïeve schilderkunst
Bij het einde van de rondgang wordt de aandacht getrokken door een bijzonder schilderij met als titel Le cardiologue Noubar Boyadjian et ses coeurs.
De cardioloog, met witte schort, stethoscoop om de hals en een elektrocardiogram in de hand, staat voor een bibliotheek met boeken over cardiologie (als dokter herkent u zeker de titels van de naslagwerken). Aan de muur van zijn kabinet hangen pronkstukken uit de hartencollectie. Een schilderij met liefde gemaakt door zijn echtgenote en kunstenares Micheline Boyadjian. "Le coeur à ses raisons, que la raison ne connaît pas", lezen we in de zaal van het Hartenmuseum. Auteur is Blaise Pascal, 17de eeuw.
Beelden: © KMKG-MRAH
Het Hartenmuseum van dr. Boyadjian maakt deel uit van de vaste collectie van het Koninklijk Museum voor Kunst en Geschiedenis, Jubelpark, Brussel. Open dinsdag t/m vrijdag van 9u30 tot 17u, zaterdag en zondag van 10u tot 17u. Info: kmkg-mrah.be