Onno van de Stolpe van Galapagos wordt 35ste Trends Manager van het Jaar: 'Je moet een CEO niet te veel bewieroken'

Onno van de Stolpe (60), oprichter en CEO van het Belgisch-Nederlandse Galapagos, is de 35ste Trends Manager van het Jaar. Hij is de allereerste laureaat die uit de BioTech-sector komt. Vorig jaar nog vierde het bedrijf zijn 20-jarige bestaan met een miljardendeal met het Amerikaanse farmaconcern Gilead.

Liesbet Samyn - 7 januari 2020

Diverse verdiensten

De jury prees de decennialange volharding van Van de Stolpe en bekroont hem eveneens voor de ontwikkeling van filgotinib, een kandidaat-medicijn tegen reuma dat in september 2020 op de markt komt. Het geneesmiddel zou mettertijd ook inzetbaar moeten zijn tegen andere ontstekingsziekten. Tegelijk is Galapagos reeds vergevorderd in de ontwikkeling van een medicijn tegen de dodelijke longziekte IPF.

De jury sprak bovendien uitdrukkelijke waardering uit voor van de Stolpes succes bij de onderhandeling van belangrijke deals met grote farmabedrijven, en voor zijn toegankelijke communicatie omtrent de nochtans complexe technologie van het Mechelse bedrijf. En ze vermeldde tot slot ook de opmerkelijke profilering van Van de Stolpe als ambassadeur van de Belgische BioTech-sector en het feit dat hij ook in thuisland Nederland het Belgisch-Vlaamse karakter van Galapagos in de verf zet..

Eerste stappen in biotech

Het was toen van de Stolpe ging studeren voor zijn master moleculaire biologie, dat de vonk oversloeg. "We spreken over midden jaren tachtig. Het lukte mij een stage te verkrijgen bij Biogen in Boston. Daar besliste ik dat ik in de biotech-wereld actief wou zijn. Met pijn in het hart kwam ik terug, en moest ik hier een baan zoeken. Het was economisch niet zo'n prettige tijd." Uiteindelijk komt van de Stolpe terecht bij een Leids planten-biotechbedrijf, waar hij als business development manager aan de slag ging. Het bleek precies wat hij wilde: een job op de grens tussen wetenschap en commercie.

Ruim drie jaar later vertrok Van de Stolpe echter opnieuw naar de VS waar hij ging werken bij het biotechbedrijf Synergen, dat toen inzette op een product tegen septische shock. Maar de resultaten bleken negatief en dus was het afgelopen. Daarop kreeg van de Stolpe de kans om in Nederland een Europees centrum neer te zetten in opdracht van een technologisch familiebedrijfje dat fluorescentiechemicaliën maakte, speciale stofjes die zich aan bijv. DNA kunnen binden. Dat bleek een succes. "Maar het was me te beperkt. Ik botste met de oprichter over de weg die het bedrijf moest bewandelen."

De geboorte van Galapagos

Op een bepaald moment werd Van de Stolpe uitgenodigd door Dinko Valerio van Crucell, toen nog Introgene. Hij zocht een partner om een genomics-divisie te beginnen. "Introgene was wel hét opkomende biotechbedrijf van Nederland, het spannendste wat er was. Het bedrijf bleek contact te hebben met het Mechelse Tibotec. Van de Stolpe ging met beide firma's onderhandelen, en het resultaat daarvan was de joint venture Galapagos.

De beursgang

In 2001 kreeg Galapagos het moeilijk. Tot dan toe was het altijd een soort vriendencollectief geweest. Maar door het spel van de waardering en het onderhandelen met durfkapitalisten bleek de speeltijd stilaan voorbij, en kwam Van de Stolpe alleen te staan. Toen bleken de durfkapitalisten in kwestie ook nog schrik te hebben voor een verdere verwatering en voor te veel uitgaven. Ze eisten meer focus, maar Van de Stolpe wou net uitbreiden. Uiteindelijk gooide Van de Stolpe het roer om, liet de durfkapitalisten voor wat ze waren en ging naar de beurs.

Allianties

Enige tijd later kocht Galapagos het farma-dienstenbedrijf BioFocus op en deed het nog acht bijkomende overnames in de VS, Engeland, Zwitserland en Duitsland. Vanaf dan begonnen de deals met de grote farmareuzen. "Wij konden farmabedrijven alles aanbieden, van het vinden van een target (bijv. voor stofwisselingsziekten, nvdr) tot de ontwikkeling van een kandidaat-medicijn." Grote allianties kwamen tot stand met spelers als Merck, Eli Lilly, GSK en Johnson & Johnson, en Galapagos groeide van 60 naar 600 medewerkers.

Maar die allianties bleken één na één te ontploffen. "Geen enkel farmabedrijf had zin om door te zetten. Ze maakten ronduit domme beslissingen, bijv. GSK, met wie we een brede samenwerking hadden voor de strijd tegen artrose. De baas van de immunologie-afdeling van GSK vond dat we moesten focussen op reuma en wilde exclusiviteit in JAK-inhibitoren (genoemd naar de enzymen Janus-Kinases, die moesten afgeremd worden, nvdr). Dus beval ik onze mensen nog een boel chemici aan te werven. Dat lukte allemaal, en zo ontwikkelden we o.m. filgotinib, zo'n JAK-inhibtor. Maar dan vertrok die man plots terug naar de VS, had zijn opvolger geen enkele affiniteit met JAK's en verloor GSK zijn interesse. Het vond filgotinib zelfs niet ontwikkelbaar."

Filgotinib

"In 2011 kregen we de eerste positieve resultaten voor filgotinib uit een beperkte studie met patiënten in Moldavië. Op zeker moment belde de onderzoekster naar Piet Wigerinck (Chief Scientific Officer van Galapagos, nvdr). Ze zei dat het overduidelijk was wie een actieve dosis had gekregen en wie een placebo. Een ongelofelijk gevoel van opluchting en een historisch supermoment."

De reumapil van Galapagos komt wellicht in september op de markt in Europa, eerst in Duitsland en in Nederland. Ook in de VS zal het rond september zijn, in Japan wat later. In België blijkbaar ook. Dat is voor Van de Stolpe een enorme bron van irritatie. "Als het EMA een medicijn goedkeurt, duurt het in vele landen vaak nog een jaar voor het bij de patiënt is. Als de FDA (Federal Drugs Agency in de VS, nvdr) een medicijn goedkeurt, is het de dag erna beschikbaar in de VS. In Europa kan dat niet, en dat is een echte schande."

Toekomst

Ondanks zijn grote ambities blijft Onno van de Stolpe er bescheiden bij: "Ik vind dat je een CEO niet te veel moet bewieroken. Het succes komt van het team. We hebben twintig jaar aan een straffe pijplijn gebouwd. We gaan nog sneller personeel aanwerven. Vorig jaar deden we 40 trials, dit jaar 80. Dit is een historische kans om het verschil te maken in biotech."

(gebaseerd op B. Lauwers, 'Trends Manager van het Jaar Onno van de Stolpe: 'België moet heel trots zijn op Galapagos', Trends-website, 08/01/'20)