Werken met geest én lichaam

PSYCHOTHERAPIE Artsen moeten meer kijken naar psychologische achtergronden van somatische klachten, maar psychotherapeuten moeten ook meer naar het lichaam luisteren. In het boek 'Ruimte maken voor lichaam en geest in therapie' geven psychologen/therapeuten en artsen uit verschillende disciplines uit België en Nederland concrete voorbeelden, tips en casussen die duidelijk maken hoe lichaam en geest nauw samenhangen en hoe dit inzicht kan helpen in het genezingsproces van verschillende psychische aandoeningen.

12 december 2019

Bewegen en energiereserves opbouwen helpen bij chronische pijn. Voeding als een processbased benadering van psychologische klachten, impulsregulatie bestrijdt verslavingen, lichaamsgerichte psychotherapie en energetische processen kunnen ingezet worden bij depressie en eetstoornissen. Creatieve prikkels, mindfulness en heartfulness, zelfs het inzetten van paarden zijn heilzaam in therapie en coaching.

Het is maar een handgreep uit de psychosomatische wisselwerking die het boek Ruimte maken voor lichaam en geest in therapie duidelijk maakt aan de hand van concrete inzichten en voorbeelden. Het boek kwam tot stand onder redactie van klinisch psychologen Nathalie Cardinaels en Lien Goossens.

Dit boek is voor professionals, met een goed wetenschappelijk doorzicht van het lichaam en het brein. Is dit boek vooral voor therapeuten bedoeld, of ook voor (huis)artsen/specialisten?

Nathalie Cardinaels:"Voor dit boek hoef je zelfs geen uitgebreide kennis over het brein te hebben, het is voor therapeuten bedoeld die lichaam en geest - nog meer - met elkaar willen verbinden en deze op elkaar afstemmen in de therapie, maar ook (huis)artsen en specialisten kunnen hierdoor meer inzicht verkrijgen in hoe in de therapie zaken aangepakt kunnen worden. Zeker wat betreft het begrijpen van de patiënt kan dit een zinvolle aanvulling zijn van de dagdagelijkse praktijk. Voor doorverwijsmogelijkheden voor therapie schept dit een breder beeld.

Aan de ene kant wordt gevraagd van artsen dat ze oog hebben voor de psychische krachten achter de aandoeningen. Wordt het tijd dat therapeuten niet alleen gesprekken voeren, maar ook lichamelijk werken aan klachten?

Er dient vooral meer samenwerking te komen tussen de verschillende disciplines. We hoeven als therapeut niet bijvoorbeeld en psycholoog en arts te zijn of en psycholoog en kinesist, maar dienen op elkaar af te stemmen en vaker met elkaar te overleggen. Een beetje het idee van schoenmaker blijf bij je leest, maar durf ook verder te kijken dan je domein en de juiste lijntjes met andere disciplines uitgooien. Belangrijk is dat men binnen psychotherapie steeds aandachtig blijft voor mogelijke lichamelijke gevolgen van mentale problemen en andersom.

Zit er achter elke psychologische klacht een somatische basis?

Het is wel zo dat lichaam en geest per definitie sterk samenhangen en het lichaam vaak een grotere rol speelt dan wij denken. Bij depressie spelen lichamelijke klachten als vermoeidheid vaak mee. Emoties zijn per definitie ook lichamelijk voelbaar. Bij mijn huidige werkplek in Maastricht, bij een gespecialiseerde GGZ-instelling (Premium Healthcare Interventions oftewel PHI), werken wij sowieso al standaard vanuit lichaam-en-geest-perspectief. Per cliënt werken wij met een cognitief gedragstherapeut, een psycholoog psychosomatiek en een kinesist die onderling veelvuldig afstemmen. Als je hierbij ziet hoeveel sneller cliënten vooruitgang boeken door aandacht voor het samenspel tussen lichaam en geest, terwijl we per definitie angst, depressie en somatisch-symptoomstoornissen behandelen, is het alleen maar te hopen dat dit de nieuwe norm wordt.

Mindfulness en relaxatie worden al veelvuldig ingezet binnen psychotherapie, met name bij terugvalpreventie bij depressie. Maar jullie gaan een stap verder qua aangeboden technieken binnen psychotherapie, voor verschillende problematieken, zoals voedingstherapie, impulsbeheersing en zelfs het inzetten van paarden. Zijn dat nieuwe technieken of worden die al een tijd toegepast binnen de psychotherapie?

We zien stelselmatig dat nieuwe stromingen hun weg beginnen te kennen en dat ook hier steeds meer onderzoek naar verricht wordt. Het is net de bedoeling van dit boek om ook de nieuwe stromingen mee te geven, het is aan de lezer/hulpverlener om zelf te beslissen of hij of zij hiervoor openstaat en hier meer over te weten wil komen.