Wablieft?

Hoe kan de 'gezondheidsgeletterdheid' van de Belgen opgekrikt worden? Een moeilijke, veelomvattende en nochtans zeer essentiële vraag. 'Health literacy' gaat over de 'mate waarin mensen informatie verkrijgen, verwerken en begrijpen zodat ze beslissingen kunnen nemen die hun gezondheid ten goede komen.' Het is al langer bekend -en elke arts ondervindt het dagelijks in zijn/haar praktijk- dat patiënten uw uitleg niet altijd begrijpen. Misschien doet u niet genoeg moeite. Dat kan. Voor een groot deel heeft het echter ook te maken met het complexe en technische, medische jargon dat zorgverstrekkers hanteren. Vele patiënten zijn ook onvoldoende medisch geschoold en hebben niet de nodige achtergrond of terminologie om helemaal mee te zijn. Dat geldt a fortiori voor laaggeschoolde patiënten. Allicht helpt de 'intimiderende' omgeving van het huisartsenkabinet de zaak niet vooruit; dat is des te meer waar voor een anonieme ziekenhuisomgeving.

Nog erger is natuurlijk dat patiënten op raadpleging verschijnen gewapend met een karrenvracht vol foute informatie afkomstig van dokter Google. Dan is zelfs van nul vertrekken er niet bij. En het is natuurlijk tijd- en energievretend dat u eerst foute denkbeelden moet ontkrachten alvorens uw uitleg te beginnen.

Een eerste stap is de uitleg begrijpen. Vervolgens moet de patiënt ook onthouden wat u gezegd hebt. En natuurlijk, essentieel, is dat hij uw raadgevingen en richtlijnen opvolgt en toepast. Het loopt helaas niet zelden ergens mis. Alle inspanningen en wetenschappelijk onderzoek ten spijt, is voorlopig niet heel duidelijk wat eraan kan gedaan worden. Het spreekt dat eenvoudige taalgebruik belangrijk is maar vanzelfsprekend is dat niet (altijd). Pictogrammen kunnen eventueel helpen. Toch staat de arts er meestal alleen voor om letterlijk met handen en voeten uitleg te verstrekken. Een aartsmoeilijke opdracht.