Marvellous Marty

Met 'The Irishman' levert de belangrijkste nog levende filmmaker Martin 'Marty' Scorsese het fraaist denkbare testament af. Hij herenigt zich met Robert De Niro, maar regisseert ook voor het eerst Al Pacino. Dit gangsterepos, dat zo'n 60 jaar overspant, is om heel wat redenen een mijlpaal.

Stefan Eraly - 28 november 2019

Een kleine tien jaar geleden beseften Martin Scorsese en De Niro plots dat ze nog een negende en laatste film moesten samen maken - Casino was inmiddels al 24 jaar oud. Het boek I Heard You Paint Houses van Charles Brandt over de maffiahitman Frank Sheeran bracht Robert De Niro in extase en die wist zijn hyperenthousiasme over te brengen op Marty. De Niro stelde Joe Pesci (die eigenlijk de indrukwekkendste ingetogen acteerprestatie van de drie neerzet) en Al Pacino voor. Met die laatste wenste Scorsese al jaren samen te werken.

VFX

Wel een probleempje op te lossen: het verhaal springt vanaf de Tweede Wereldoorlog voor en achteruit tussen zes decennia, en de drie protagonisten hebben een gemiddelde leeftijd van 77 jaar. Scorsese zag het niet zitten om jonge acteurs de flashbacks te laten spelen. De houdingen, gebaren kon je volgens Scorsese niet door kinderen laten vertolken, die The Big Apple niet hadden meegemaakt in vervlogen tijden. Gelukkig was er de beroemde Industrial Light and Magic die de peperdure special effects VFX geperfectioneerd hadden waardoor de drie giganten zelf hun jongere versie konden spelen en er ook zo uitzien. Gedurende jaren hapte geen enkele studio toe tot financiering door Netflix (dat zo de streamingoorlog wint en credibiliteit opbouwt) het droomtestament mogelijk maakte.

Om dat te realiseren kwam de Scorsesefilmfamilie bij elkaar met naast Pesci en De Niro, Harvey Keitel, zijn vaste monteur Thelma Schoonmaker en voor de soundtrack Robbie Robertson (herinner u Scorsese's concertfilm The Last Waltz).

Typische thema's

Martin Scorsese noemde reeds in tal van interviews als 'bottom line' van The Irishman "dat we allen alleen sterven". 'It is what it is' vat de film mooi samen. The Irishman reflecteert op Scorsese's oeuvre en de talloze geweldenaars die hij erin ten val laat komen, een gegeven dat hem samen met religie ongetwijfeld de rest van zijn leven zal fascineren. Een wezenlijk verschil met antihelden als Travis Bickle in Taxi Driver of Jake LaMotta in Raging Bull: dit maal laat hij de bejaarde hitman helemaal alleen terugkijken op zijn leven en beseffen wat hij heeft aangericht.

Scorsese neemt al jaren zijn tijd om zijn verhaal te vertellen. De drieënhalf uur durende The Irishman is een geniale brok slow cinema (mijlenver verwijderd van de Marvelproducten waarrond Scorsese een controverse in gang zette) met een verhaal dat enkele sleutelmomenten uit de vorige eeuw - de onopgeloste moorden op vakbondsleider Jimmy Hoffa en JFK-linkt aan de maffia. Grandioos is een understatement. Marvellous.