Geen preventie van acute exacerbaties COPD door bètablokkers
Observationele studies suggereerden eerder dat bètablokkers het risico op exacerbaties en overlijden bij patiënten met matige tot ernstige COPD zouden kunnen verlagen. Dit werd nu voor het eerst onderzocht in een prospectieve, gerandomiseerde klinische studie. Een totaal van 532 COPD-patiënten tussen de 40 en 85 jaar oud werd gerandomiseerd om de bètablokker metoprolol met vertraagde afgifte of placebo te krijgen.
Patiënten die reeds een bètablokker namen of een gekende indicatie hadden voor het gebruik ervan werden uitgesloten. Het primaire eindpunt was de tijd tot de eerste COPD-exacerbatie gedurende de behandelingsperiode, die varieerde van 336 tot 350 dagen. De studie werd voortijdig beëindigd wegens futiliteit met betrekking tot het primaire eindpunt en veiligheidsredenen. Er was geen significant verschil in de mediane tijd tot eerste exacerbatie, die 202 dagen bedroeg in de metoprololgroep en 222 dagen in de placebogroep (hazard ratio metoprolol vs. placebo: 1,05, CI: 0,84-1,3, p=0,66). Metoprolol was geassocieerd met een hoger risico van exacerbatie leidend tot hospitalisatie (hazard ratio: 1,9, 95% CI: 1,29-2,83). De frequentie van bijwerkingen, mogelijk gerelateerd aan metoprolol, was vergelijkbaar in de twee groepen. Tijdens de behandelingsperiode traden respectievelijk 11 en 5 overlijdens op in de metoprololgroep en de placebogroep.
Bij patiënten met matige of ernstige COPD was de tijd tot exacerbatie dus gelijk in de metoprololgroep en de placebogroep. Hospitalisatie omwille van exacerbatie kwam wel vaker voor bij de patiënten die behandeld werden met metoprolol.
Bron: Dransfield MT et al. Metoprolol for the prevention of acute exacerbations of COPD. 20 Oct 2019. NEJM DOI: 10.1056/NEJMoa1908142