Kanker vormt synapsen
ONCOLOGIE Neuroloog Frank Winkler kon zijn ogen amper geloven toen hij in 2014 synapsen ontdekte tussen neuronen en kankercellen in de hersenen. Maar het was reëel. Kankercellen vormen synapsen, en ze weten waarom.
De synapsen waarvan sprake werden voor het eerst opgemerkt bij patiënten met een glioom, een tumor die uitgaat van de gliacellen in de hersenen. Er zijn verschillende subtypes gliomen, maar ze hebben allemaal één kenmerk gemeen: de nood aan nabijgelegen, actieve neuronen om te kunnen groeien. De reden daarvoor bleef tot nog toe onbekend.
De synapsen tussen de neuronen en de glioomcellen zijn van het exciterende type. De neurotransmissie wordt tot stand gebracht door glutamaat. Postsynaptisch werkt deze neurotransmitter in op de AMPA-receptoren, zoals dat ook in een normale exciterende synaps gebeurt. Maar interessant is dat de structuur van de AMPA-receptoren niet dezelfde is als bij de klassieke synaps, wat perspectieven opent voor behandeling. Een hele massa van glioomcellen profiteert van één synaps, want net zoals de oorspronkelijke gliacellen vormen de glioomcellen een communicerend netwerk via tubuli. Stimulering door glutamaat is bevorderlijk voor de ontwikkeling van de tumor.
Niet alleen kankercellen die ontspringen aan het hersenweefsel hebben het potentieel om deze synapsen te vormen. Men heeft ze ook in het licht gesteld bij gemetastaseerde cellen van borstkanker.
Nature, doi: 10.1038/d41586-019-02792-1.