Bevestiging link hormoontherapie bij/na de menopauze en borstkanker
Alle vormen van hormonale substitutietherapie voor de menopauze behalve vaginaal toegediende oestrogenen verhogen het risico op borstkanker, volgens een grootschalige meta-analyse. Zelfs na stopzetting van de hormonale substitutietherapie zou het risico nog tien jaar lang verhoogd kunnen blijven, afhankelijk van de duur van de hormoontherapie.
Een eerdere meta-analyse (Lancet. 1997; 350: 1047-1059) heeft een correlatie vastgesteld tussen een hormonale substitutietherapie voor de menopauze en borstkanker. Deze studie bevestigt die correlatie, maar voegt er nieuwe informatie aan toe over de duur van het risico en de verschillende hormonen/combinaties van hormonen.
Voor hun studie hebben de leden van de Collaborative Group on Hormonal Factors in Breast Cancer 58 studies uitgevoerd tussen 1992 en 2018 doorgenomen. In het totaal ging het om 108.647 gemenopauzeerde vrouwen die borstkanker hebben gekregen op een gemiddelde leeftijd van 65 jaar. Ongeveer de helft van de vrouwen (n = 55.575, 51%) had een HST gekregen. De gemiddelde leeftijd bij intreden van de menopauze en starten van de hormonale substitutietherapie was 50 jaar. De vrouwen die een HST kregen op het ogenblik dat een diagnose van borstkanker werd gesteld, namen de hormonen sinds gemiddeld 10 jaar in. De vrouwen die de hormoontherapie eerder hadden stopgezet, hadden dat gemiddeld 7 jaar voor het stellen van de diagnose van borstkanker gedaan.
Volgens berekeningen van de groep bedroeg het gemiddelde risico op ontwikkeling van borstkanker bij vrouwen van 50-69 jaar met een gemiddeld gewicht die nooit een HST hadden gekregen, ongeveer 6,3 per 100 vrouwen. Een HST gedurende 5 jaar vanaf de leeftijd van 50 jaar zou het risico over een periode van 20 jaar met 6,3% tot 8,3% verhogen, dus een absolute stijging met 2,0 per 100 vrouwen.
Een HST gedurende vijf jaar vanaf de leeftijd van 50 jaar zou de incidentie van borstkanker met ongeveer 1 extra geval verhogen per 50 vrouwen die dagelijks oestrogenen en progestagenen intermitterend gebruiken, per 70 vrouwen die oestrogenen plus progestagenen gebruiken, en per 200 vrouwen die enkel oestrogenen gebruiken.
Maar vergis u niet. Er zijn wel degelijk goede indicaties voor een HST. Je mag het kind niet met het badwater wegwerpen. De gynaecoloog moet een eventuele indicatie met zijn patiënte bespreken. Communicatie is meer dan ooit gewettigd en noodzakelijk.
Collaborative Group on Hormonal Factors in Breast Cancer. Type and timing of menopausal hormone therapy and breast cancer risk: individual participant meta-analysis of the worldwide epidemiological evidence. The Lancet. Gepubliceerd op 29 augustus 2019. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(19)31709-X; https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(19)31709-X/fulltext