Steeds meer alcoholsloten opgelegd
MOBILITEIT Elke dag gebeuren in België elf ongevallen met doden of gewonden waarbij de bestuurder te veel gedronken heeft. Als gevolg van een wetswijziging rijden steeds meer bestuurders rond met een verplicht alcoholslot.
In 2018 gebeurden in België 4011 ongevallen met doden en gewonden waarbij een bestuurder betrokken was die te veel gedronken had, of ongeveer 11 per dag. Om het probleem van alcohol in het verkeer aan te pakken, is sinds 1 juli 2018 een nieuwe wetgeving van kracht die in bepaalde gevallen het alcoholslot verplicht.
Hoe werkt een alcoholslot?
Een alcoholslot is een apparaatje dat in het voertuig wordt ingebouwd. Het zorgt ervoor dat het voertuig niet gewoon gestart kan worden. De bestuurder moet altijd eerst in het alcoholslot blazen. Het blazen vergt een techniek die aangeleerd wordt wanneer het toestel geinstalleerd wordt.
Als het toestel een alcoholgehalte van meer dan 0,2 ? meet, wat overeenkomt met 0,09 mg alcohol per liter uitgeademde alveolaire lucht, zal de wagen niet kunnen starten. Het toestel registreert zowel het alcoholgehalte in de adem, het aantal pogingen dat ondernomen is om te blazen en de momenten waarop de bestuurder heeft geblazen.
Bij het vertrek zou de bestuurder iemand anders kunnen laten blazen om het alcoholslot te misleiden. Daarom is het toestel zo geprogrammeerd dat de bestuurder op verschillende momenten tijdens de rit opnieuw moet blazen. Dat gebeurt vlak na het vertrek en daarna op willekeurige momenten tijdens de rit. De bestuurder heeft telkens een kwartier om zijn voertuig veilig te parkeren en de test uit te voeren.
Wanneer verplicht?
Om het probleem van drinken en rijden aan te pakken, werd de wetgeving strenger gemaakt. Sinds 1 juli 2018 moet in bepaalde gevallen de rechter verplicht een alcoholslot opleggen.
Bij een alcoholgehalte vanaf 1,8 ?, of indien een bestuurder binnen de drie jaar twee keer betrapt wordt met minstens 1,2 ?, is een alcoholslot in principe altijd verplicht. Bij een eerste betrapping bij een hoge alcoholconcentratie vanaf 1,8 ? kan de rechter beslissen om van de verplichting van het alcoholslot af te zien. Hij moet dit wel expliciet motiveren. In dat geval zal de rechter de bestaande regels voor straffen toepassen, met boetes tussen 1.600 tot 16.000 euro en de mogelijkheid om een rijverbod ('verval van het recht tot sturen') op te leggen.
Effect wordt zichtbaar
Volgens cijfers van Vias Institute worden steeds meer alcoholsloten geplaatst, zodat tegen eind dit jaar 500 bestuurders met een alcoholslot zullen rondrijden. Het duurde even vooraleer de eerste veroordeelde overtreders zich konden aanmelden. Ze kregen namelijk vaak eerst nog een rijverbod opgelegd en moesten herstelonderzoeken ondergaan. De personen die nu al met een alcoholslot rondrijden zijn nog maar de top van de ijsberg. Vias verwacht dat de komende jaren er nog veel meer bestuurders met een alcoholslot zullen rondrijden.
Zowat 80% van alle bestuurders met een alcoholslot zijn mannen. De leeftijd van de bestuurders varieert tussen de 20 en 78 jaar; proportioneel is de grootste groep tussen de 40 en 55 jaar. Dat is geen verrassing, want in deze leeftijdsgroep wordt het hoogste alcoholgehalte vastgesteld bij bestuurders die betrokken zijn in een letselongeval: gemiddeld 1,82 ?. Dat komt overeen met 8 à 11 glazen alcohol op een periode van 2 uur.
Ook begeleiding
De verplichting om een alcoholslot te installeren is geen alleenstaande maatregel. De bestuurder dient ook een verplicht omkaderingsprogramma te volgen, dat verzorgd wordt door Vias institute. In het omkaderingsprogramma leert de bestuurder om zijn gedrag aan te passen. De focus ligt op het kunnen scheiden van alcoholgebruik en met de wagen rijden. De vormingsmedewerkers geven uitleg over het gebruik van het alcoholslot en sensibiliseren over de gevaren en gevolgen van rijden onder invloed van alcohol.
Op geregelde tijdstippen worden alle blaaspogingen van het alcoholslot uitgelezen en geanalyseerd. Zo kan de begeleider detecteren als er toch pogingen zijn ondernomen om het voertuig te starten als de bestuurder gedronken had. In dit geval kan de begeleider de overtreder hiermee confronteren.
De totale kost (het omkaderingsprogramma, de installatie en het gebruik van het alcoholslot) situeert zich rond de 3.700 euro voor het eerste jaar. Daarna nemen de kosten relatief gezien af. De rechter kan beslissen om deze kosten integraal of gedeeltelijk af te trekken van de boete.
Heeft het alcoholslot effect?
Volgens een recent rapport van Vias institute doet een alcoholslot de kans op recidive met 75% dalen. Uit de studie blijkt dat het omkaderingsprogramma daarbij onontbeerlijk is. Zonder dit programma riskeren de bestuurders sneller in hun oude gewoontes te hervallen.
Volgens Vias institute besluiten veel bestuurders om hun alcoholslot aan te kopen en er ook mee rond te rijden nadat hun verplichte periode afgelopen is. Dit biedt voor hen en voor hun omgeving een extra zekerheid dat ze niet meer kunnen rijden nadat ze gedronken hebben.
