Arts in het heetst van de strijd
SPORTGENEESKUNDE Onze krant gaat bij deze in op een vraag om zichtbaarheid te geven aan de bijscholingscursus voor risicovechtsportartsen die dit najaar plaatsvindt. Risicovechtsportartsen, zei u?
Risicovechtsporten zijn sporten waarbij het toegestaan is bepaalde technieken te gebruiken met de intentie de fysieke of psychische integriteit van de tegenstander te verminderen, verklaart cursusopleider Rik De Kinderen. "Het bekendste voorbeeld is ongetwijfeld (kick)boksen. Hier wordt de wedstrijd beslecht via een knock-out, maar taekwondo is dan weer een risicovechtsport waarbij de winnaar uitgeroepen wordt op grond van techniciteit, met een puntensysteem. Merk op dat judo dus geen risicovechtsport is, omdat het toebrengen van schade aan de tegenstander niet met punten of winst beloond wordt."
Taak van de ringarts
Bij risicovechtsporten moet iedere wedstrijd wettelijk gezien verlopen onder toezicht van een arts, die een drieledige taak opneemt. Net vóór de wedstrijd voert hij bij iedere kamper een bondig lichamelijk onderzoek uit, om bijvoorbeeld uit te sluiten dat er ongenezen wonden in het gezicht of op de handen aanwezig zijn. Daarnaast volgt hij het verloop van de wedstrijd en kan die eventueel stilleggen, als de gezondheid van een deelnemer in het gedrang komt.
Ten slotte geeft hij advies na de wedstrijd: als iemand een ernstige impact op het hoofd gekregen heeft of het cumulatief effect van verschillende klappen moest verwerken, zal de arts een rust- en herstelfase van een aantal weken adviseren. Het advies wordt genoteerd in een pasje, dat de sporter bij het begin van iedere wedstrijd voorlegt. Zolang de sperperiode loopt, krijgt hij geen toegang tot de competitie.
Ervaringsdeskundige
"Het correct uitvoeren van al deze taken vergt enige expertise", aldus dr. De Kinderen. "Daarom heeft de Medische Commissie Risicovechtsporten die cursus opgezet. Artsen worden er geschoold en bijgeschoold rond keuring, criteria om een wedstrijd te laten stilleggen en advies voor de rust- en herstelfase. De meeste risicovechtsportartsen zijn huisartsen met een bijzondere competentie als sportarts. Ook ikzelf."
Een opdracht als risicovechtsportarts vergt enige voeling met dat bijzondere domein van de sportactiviteit, toch? "Er zijn inderdaad niet zo veel sportartsen die zich bezighouden met vechtsport", stemt Rik De Kinderen in. "Ik heb in het verleden op een zeer gedegen niveau taekwondo bedreven, naast kickboksen, en ben nog steeds recreatief kickbokser. Persoonlijke ervaring met die sporten scherpt je beoordelingsvermogen als wedstrijdarts aan."
Commissie redt kind en badwater
Rik De Kinderen betreurt dat de benaming 'risicovechtsport' activiteiten zoals boksen en taekwondo in een wat ongunstig daglicht plaatst. Hij wil graag de positieve aspecten benadrukken.
Sociologisch onderzoek heeft bijvoorbeeld uitgewezen dat integratie op maatschappelijk vlak erdoor bevorderd wordt. De Kinderen: "Ik hoef u niet uit te leggen dat vechtsport een niet-elitaire sport is, zeer toegankelijk voor jongeren uit sociaal kwetsbare middens. Bovendien kan het een middel zijn om op een positieve manier energie en zelfs agressie te kanaliseren. Internationaal is er veel onderzoek gebeurd naar de begeleiding van delinquenten met vechtsport, regelmatig met gunstige resultaten."
Drempelleeftijd 16
Er valt niets op af te dingen: herhaalde klappen op het hoofd kunnen hersenschade uitlokken. Maar risicovechtsporten verbannen, is het kind met het badwater weggooien, argumenteert de Turnhoutse sportarts.
"Als we dat doen, moeten we trouwens breder schrappen, want ook van andere sporten, zoals rugby en ijshockey, is bewezen dat ze de hersenen kunnen schaden. Vanuit de Commissie geven we de overheid en de sportbonden het advies bij vechtsporters jonger dan 16 jaar ieder contact op het hoofd absoluut te verbieden. Zeker als de hersenen nog in ontwikkeling zijn kan een impact op het hoofd ernstige gevolgen hebben. Bovendien gaan we ervan uit dat een volwassene geïnformeerd kan beslissen of hij er de risico's bijneemt. Dat kan je niet verwachten van een jongere. Er bestaat in het veld intussen een gunstige evolutie wat contact op het hoofd bij jongeren betreft, maar we streven naar helemaal geen contact."
De Medische Commissie Risicovechtsporten is een aantal jaar geleden opgericht in de schoot van het Risicovechtsport-platform (www.vechtsportplatform.be), de organisatie voor risicovechtsporten die door de overheid wordt gesubsidieerd. In de Commissie zetelen sportartsen, maar ook een neuroloog en beleidsmedewerkers. Naast advies voor sportbonden en opleiding van wedstrijdartsen, behoort individueel advies aan sporters tot haar taken, veelal onder vorm van doorverwijzing naar een sportarts.
De bijscholing vindt plaats in Antwerpen op woensdagavond 9 oktober. Alle artsen met interesse in risicovechtsport zijn welkom. Meer info vindt u in onze agenda.
