Achterkrant 2: 3x op bezoek bij Neruda
Een van de culturele iconen van Chili is Pablo Neruda. "In zijn poëzie heeft hij geprobeerd om de ziel van Chili te begrijpen", legde een Franse oud-medewerkster van de Fundación Neruda me ooit uit.
"De elite van dit land heeft geen hoge pet op van Neruda omwille van zijn communistische sympathieën. Maar ze kunnen niet om zijn figuur en zijn literaire erfenis heen." Wie wil kennismaken met het universum van de diplomaat, die als schrijver-dichter beroemd werd, moet dus zeker een van zijn huizen bezoeken. U kan kiezen uit drie locaties.
Neruda's eerste optrekje ligt in Isla Negra, een kustplaatsje ten zuiden van Valparaíso, waar heel wat lokale rich and famous een buitenverblijf hebben. Ook Neruda en zijn laatste geliefde Matilde Urrutia hadden een boon voor dit kustdorp. Het koppel ligt er ook begraven. Hun gedenksteen is omgeven door allerlei scheepsattributen.
In het huis zelf vind je nog meer 'geliefkoosde speelgoedjes' van de schrijver: een collectie glazen, houten beelden, maskers, portretfoto's van zijn idolen Baudelaire, Lorca, Whitman, Rimbaud en Keats, en massa's schelpen. Pronkstuk van de verzameling is het gepolijste stuk wrakhout dat door Neruda tot schrijftafel is omgetoverd en dat zo is geplaatst dat hij bij het schrijven uitzicht had over de zee.
Ik kijk gefascineerd mee over de schouder van de poëet. De wind doet de takken van de araucariabomen rond het huis heftig molewieken, hij neemt de golven op sleeptouw en laat ze tegen de rotsen uiteenspatten als briesend schuim, terwijl boven Isla Negra dreigende wolken hangen. Dat zo'n plek lyrische ontboezemingen opwekt, een vloed van woorden die als ritmische golven uitrollen op de kustlijn, of worden toevertrouwd aan papier, ik denk het te kunnen begrijpen...
Ook in Valparaíso had Neruda een bijzondere schrijversstek. La Sebastiana torent als een stuurmanshut hoog boven de stad uit. Helemaal in de nok vertrouwde de schrijver-dichter zijn frases in groene inkt toe aan papier. Ook hier blijkt hoezeer de 'marinier te land' een verwoed verzamelaar was: scheepsmodellen, (wereld-) kaarten en objecten die verwijzen naar de zee brengen zijn immense verbeeldingskracht, vele passies en reizen in herinnering. In een houten kist ('gekregen van een Belgische vriend') bewaarde hij zijn beste whisky.
In de hoofdstad Santiago vervolledigen we ons trio huisbezoeken, met La Chascona. Je wordt opnieuw meegezogen in het wondere universum van de schrijver van de Canto General en latere Nobelprijswinnaar. Het huis ligt op wandelafstand van uw hotel. Het is een aanrader.
Erik Brusten
Prijsvraag 2
Pablo Neruda heeft meerdere woonsten gehad in zijn geboorteland. Elk van die huizen kan je bezoeken. Maar waar ligt hij precies begraven?
Is dat:
1. in Santiago
2. in Valparaíso
3. in Isla Negra