Meer dan twee derde gemeenten huisartsenarm
Vlaanderen telt 227 huisartsenarme gemeenten. Vorig jaar was er nog sprake van een stabilisering. Maar dit jaar is er een opnieuw een belangrijke toename.
De meeste gemeenten die in 2018-2019 huisartsenarm waren, blijven dat ook in 2019-2020 - namelijk 176. Negentien gemeenten gingen van de lijst omdat er genoeg artsen bij kwamen maar meer dan 50 gemeenten werden huisartsenarm.
Antwerpen en Gent zijn bij de berekening buiten beschouwing gelaten. Daar wordt gekeken naar het niveau van deelgemeenten en wijken. Het totaal aantal gemeenten in de lijst, zonder deze twee, bedraagt 299.
De lijsten van 'prioritaire zones', waar huisartsen die zich er gaan vestigen een premie kunnen krijgen van 20.000 euro, worden telkens opgesteld voor overlappende perioden van 19 maanden. Ze zijn geldig van begin juni tot eind december het jaar erop.
De meest recente lijst, die als Excel-bestand gedownload kan worden van de website van Zorg en Gezondheid, geldt dus van 1 juni dit jaar tot eind volgend jaar.
Het aantal huisartsenarme gemeenten/prioritaire zones stijgt van jaar tot jaar - met uitzondering van vorig jaar:
- 2015-2016: 180 gemeentes;
- 2016-2017: 185 gemeentes;
- 2017-2018: 199 gemeentes;
- 2018-2019: 195 gemeentes;
- 2019-2020: 227 gemeentes.
Uit een evaluatie is gebleken dat het recht op de premie voor huisartsen niet de doorslag geeft in de beslissing waar ze zich gaan vestigen. Wel ziet men de laatste jaren een toename in het aantal uitbetaalde aanmoedigingspremies: 159 in 2016, 205 in 2017 en 223 vorig jaar.
(Lees het vervolg onder de illustratie.)
De woordvoerder van het agentschap Zorg en Gezondheid, Joris Moonens, merkt op dat jonge artsen zich bij voorkeur vestigen in groepspraktijken. Dat zijn dan wellicht meestal bestaande praktijken veeleer dan nieuwe praktijken.
Aan de andere kant is een grote groep van huisartsen op pensioengerechtigde leeftijd. Vele (solo)praktijken worden stopgezet en niet overgenomen.
Het aantal erkende huisartsen neemt overigens wel toe. In 2016 waren er 8.621 erkende huisartsen in Vlaanderen en in 2018 was dat aantal toegenomen tot 9.267. Maar erkende huisartsen zijn nog geen actieve huisartsen. Volgens Joris Moonens is de toename van het aantal huisartsenarme zones ook wel te wijten aan betere criteria voor 'actief' die het agentschap is gaan gebruiken.
Als 'huisartsenarm' worden de gemeenten beschouwd waar er minder dan 90 huisartsen per 100.000 inwoners zijn. Voor uitgestrekte, dunbevolkte gebieden wordt het criterium op 125 huisartsen gelegd.
Het criterium is tamelijk arbitrair. Of er een echt tekort aan huisartsen is, zal afhangen van nog meer factoren. Zoals de zorgbehoeften van de bevolking, het aantal huisartsen dat (meer dan) full-time of part-time werkt,...
Een van de projecten van de reorganisatie van de eerstelijnszorg kijkt juist naar de zorgcapaciteit in de eerste lijn en de ondersteuning van praktijken. Een groep van experts werkt aan een advies daarover aan de Vlaamse minister bevoegd voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin.