Renoir en zijn muze

Dit jaar is het precies 100 jaar geleden dat Pierre-Auguste Renoir overleden is. Het Musée Renoir in Cagnes-sur-Mer waar de kunstenaar op 3 december 1919 overleed, brengt hulde aan de impressionistische schilder met een mooie expositie.

22 augustus 2019

Vooreerst dit: het Musée Renoir in het Domaine des Collettes is omgeven door een prachtige tuin waar eeuwenoude olijfbomen, parasoldennen en eucalyptusbomen hun schaduw werpen. In 1907 liet Renoir in deze paradijselijke omgeving aan de Côte d'Azur een villa bouwen. Hij zou er ook tot de laatste dag van zijn leven blijven schilderen, ondanks een hevige reumatoïde artritis die zijn vingers verlamde. Zijn penseel liet hij aan zijn pols binden om zijn laatste meesterwerken te schilderen.

In de villa worden nu een aantal portretten en landschappen getoond die Renoir in zijn laatste levensjaren in het Domaine des Collettes heeft geschilderd, alsook de sculpturen die hij samen met de beeldhouwer Richard Guino vervaardigde. Het Musée Renoir is erin geslaagd een mooie reeks topwerken bij elkaar te brengen waaronder Les Baigneuses en het iconische Gabrielle à la Rose. In de tuin, te midden van de appelsienbomen, vindt u het prachtige bronzen beeld La Grande Vénus. Een buitengewone ervaring om de meesterwerken van Renoir te kunnen aanschouwen in de intieme leefwereld van de schilder.

Essoyes

Nog intiemer is het bezoek aan Essoyes, waar Renoirs vrouw Aline vandaan komt en waar het echtpaar een huis lieten bouwen om er de zomers door te brengen met de drie kinderen. In het champagnedorp kan je L'Espace des Renoir, een mooie expositieruimte waar het leven van de schilder, maar ook van zijn zoon en filmregisseur Jean Renoir wordt geëvoceerd. Sedert 2017 staan ook het woonhuis van de familie Renoir en het atelier van de schilder in Essoyes open voor het publiek. Ter gelegenheid van de 100ste verjaardag van de dood van Renoir kan je er nu ook twee originele werken van zijn hand zien.

De rondgang in het woonhuis leert ons veel over Renoirs intieme leefwereld waarin hij ook de inspiratie vond voor vele van zijn schilderijen: de portretten van zijn kinderen, van zijn vrouw Aline, van Gabrielle die als kinderoppas werd ingehuurd maar al gauw voor de schilder zou poseren om een van de meest mythische modellen uit de kunstgeschiedenis te worden. Gabrielle was het ook die de half verlamde Renoir uit zijn rolstoel moest tillen om hem naar zijn slaapkamer op de eerste verdieping te dragen. Gabrielle zou de familie Renoir later vergezellen naar Cagnes-sur-Mer. Het is pas na de dood van Renoir dat ze aan trouwen dacht.

Beverly Hills

De Renoir-wandeling in Essoyes brengt u op plaatsen waar de kunstenaar enkele van zijn bekende werken heeft geschilderd. Breng ook een bezoek aan het gemeentelijk kerkhof waar de schilder samen met zijn vrouw begraven ligt.

U zal er vergeefs zoeken naar het graf van Gabrielle. Renoirs favoriete model en muze ligt begraven in ... Beverly Hills waar ze in 1959 overleed. Na de dood van haar man, de welgestelde Amerikaanse kunstenaar Conrad Slade, was Gabrielle immers naar California vertrokken om enkele huizen naast... Jean Renoir te gaan wonen. Haar zoon noemde ze niet toevallig ook Jean. In zijn memoires schrijft de filmregisseur: "Gabrielle m'a appris à voir les visages à travers les masques, à dépister les lâchetés derrière les redondances. Elle m'a donné l'horreur du cliché!"