'Safe surgery checklist is een hype'
In een recent opiniestuk in de BMJ nemen de Amerikaanse chirurgen David Urbach en Justin Dimick de checklijst voor veilige chirurgie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stevig op de korrel.
"Beweren dat surgical safety checklists (SSC) een halvering teweegbrengen van het aantal postoperatieve doden, is de wetenschappelijke waarheid geweld aandoen", stellen de auteurs in een gezamenlijk opiniestuk met professor-onderzoeker Alex Haynes en de bekende chirurg Atal Gawande. Deze laatsten drukken zich in de bijdrage overigens uitgesproken uit vóór veiligheidschecklijsten.
In het artikel nemen Urbach en Dimick veelgeciteerde studies om de voordelen van SSC aan te tonen, onder de loep. Zo gaat het volgens hen veelal om voor-en-na-onderzoeken die slechts in beperkte mate causale effecten kunnen aantonen omdat ze onderhevig zijn aan bias. Zowel de selectie van patiënten, als de variatie in teams en ziekenhuizen die de checklijst invullen kunnen de chirurgische resultaten beïnvloeden.
Bovendien, zo stellen ze, is voorzichtigheid geboden bij het analyseren van longitudinale trends in de veiligheid van chirurgische ingrepen aangezien de operatieve sterftecijfers een daling vertonen doorheen de tijd.
De voordelen van SSC moeten dan ook in hun context gezien worden: dergelijke checklijsten hebben vooral een meerwaarde op vlak van het verbeteren van teamdynamiek, het betrekken van gespecialiseerde verpleegkundigen, personeelstevredenheid, en pleitbezorging voor betere ondersteuning van chirurgische zorg in landen met schaarse middelen.