De waarheid heeft haar rechten
Met goed bedoelde suggesties gebaseerd op onjuiste premissen creëert men verwarring en valse verwachtingen.
Wij kunnen het enthousiasme van collega Beke om mee naar oplossingen te zoeken in het CT-versus MRI-debat bijzonder waarderen. Met goed bedoelde suggesties gebaseerd op onjuiste premissen creëert men echter verwarring en valse verwachtingen. Zijn synthese: het gebruik van CT ligt te hoog doordat de beschikbaarheid van MRI toestellen te laag is. Dat resulteert in lange wachttijden. Verder stelt hij dat MRI eigenlijk 'basisradiologie' (sic) is geworden.
De remedie van dokter Beke luidt: halveer het ereloon voor MRI's zodat het budget binnen de perken blijft. Zelfs als men meer MRI's vrijgeeft. Volgens hem is dit mogelijk omdat de kost van de MRI over de loop der jaren gehalveerd werd.
Onrealistisch
Dokter Beke somt echter een aantal foute veronderstellingen op:
- MRI is geen 'basisradiologie'. Conventionele RX maakt nog een substantieel deel uit van de diagnostiek (veel meer dan de beweerde 10 à 15%) en een heel groot deel zal alvast in de nabije toekomst niet kunnen vervangen worden door MRI;
- De kostprijs van een MRI-toestel en de onderhoudskosten zijn niet noemenswaardig gedaald vergeleken met 20 jaar geleden;
- Het "ereloon" van de radioloog voor een MRI is identiek aan dat voor een gelijkaardige CT. Deze nomenclatuur is al vele jaren op elkaar afgestemd. De gemiddelde kostprijs van een MRI bedraagt 179,29 euro, geen 500 euro zoals beweerd;
- Bepaalde CT-onderzoeken kunnen vervangen worden door MRI-onderzoeken. Bij het overgrote deel van de CT-onderzoeken kunnen we dit om diagnostische redenen echter niet maken, denk onder andere aan longpathologie en een groot deel van de courante algemene gastro-intenstinale pathologie enz. Daarnaast is er ook nog een belangrijke logistieke belemmering waarbij onderzoeken tot een half uur duren en bijzonder bewegingsgevoelig zijn;
- De financierings- en werkingskosten voor de uitbating van de MRI zitten niet vervat in het honorarium maar worden -spijtig genoeg echter maar ten dele- gedekt door het Budget Financiële Middelen ( A3/B3).
Kortom de voorgestelde oplossing om het ereloon MRI te halveren en op die manier budgettaire ruimte te bieden om meer MRI's vrij te geven -waarbij men impliciet lijkt te suggereren dat MRI hierdoor uiteindelijk als 'basisradiologie' kan beschouwd worden- is om bovenstaande redenen onrealistisch
Wat wel?
Er is een verdere verschuiving nodig van CT naar MRI voor onderzoeken waarvoor dit zinvol is -zoals beschreven in de richtlijnen voor goed gebruik van medische beeldvorming. De vrijgave van nieuwe MRI kan dit faciliteren
Men dient echter te beseffen dat de overconsumptie van CT in Vlaanderen niet wordt veroorzaakt door een tekort aan beschikbare MRI-toestellen. De tendens doet zich al tien jaar voor en wordt mogelijk gemaakt door de snelheid waarmee met de nieuwste toestellen hoge resolutiebeelden in drie richtingen kunnen geproduceerd worden. Deze vooruitgang leidde tot een andere manier van diagnosestelling. Daarbij is er een duidelijke verschuiving naar beeldvorming, weg van het klinische onderzoek.
De algemene maatschappelijke aversie voor onzekerheid leidt er bovendien toe dat patiënten geen genoegen meer nemen met een afwachtende houding bij onduidelijke of eerder matige symptomen. Ze wensen onverwijld een CT-scan die hen een overzichtsbeeld van het lichaam en zekerheid geeft. Daarnaast zorgt de overheid zelf voor een toename door voor de terugbetaling van bepaalde medicatie -waaronder chemotherapeutica- zeer frequente periodieke CT-controles te eisen. Al het voorgaande resulteert in een sterk stijgende consumptie. Zelfs een verdubbeling van het aantal MRI-toestellen zal slechts een beperkte daling van CT's veroorzaken.
Sportieve zestiger
Er is zeer zeker nood aan nieuwe MRI-toestellen want bij haar specifieke indicaties heeft ook MRI nood aan meer beschikbaarheid. De maatschappij weet dat bepaalde onderzoeken bestaan en eist die op -zelfs als ze medisch minder relevant zijn. Zo moet de arts stevig in zijn schoenen staan om een sportieve zestiger zonder verder onderzoek te kunnen uitleggen dat mogelijk enkel wat overbelasting aan de basis ligt van wat knielast na de Ten Miles van Antwerpen. De geïnformeerde burger wil weten welke graad van kraakbeenlijden hij heeft en in hoeverre een inzettende mucoïde degeneratie op termijn naar een meniscusscheur kan evolueren. De patiënt met enkele dagen diarree en buikpijn die om 1u 's nachts op de spoedopname binnenkomt eist een kijk in eigen buik.
Kortom, de samenleving moet beslissen wat zij wil betalen voor niet strikt medisch noodzakelijke beeldvorming. En de overheid moet vervolgens reglementeren hoe men dit in goede banen wil leiden. Waar we ons als artsen echter bijzonder voor moeten hoeden is de gemakkelijkheidsoplossing die maar al te vaak wordt gehanteerd. Met name: de vergoeding voor onderzoeken verlagen zodat het budgettair betaalbaar blijft. Dit leidt niet tot minder onderzoeken maar doet integendeel de 'verslaving' van de patiënt aan beeldvorming toenemen. Terwijl de arts steeds harder moet werken voor minder geld. Ik veronderstel dat een voormalige voorzitter van de Orde der Artsen dit niet voor ogen had.