Zes zitjes voor duizend zorgverstrekkers
In de loop van het najaar ten laatste moeten de 60 eerstelijnszones (ELZ) de voorlopige Zorgraden samenstellen, die dan tegen midden 2020 een definitieve erkenning als Zorgraad moeten krijgen.
In de Zorgraad zit de sector van gezondheidszorg tezamen met de welzijnssector en de lokale besturen. Elk van die drie clusters krijgt in het bestuursorgaan maximum zes zitjes - de Zorgraden zijn voor een stuk autonoom om het exacte aantal te bepalen. Een vierde cluster vertegenwoordigt de 'persoon met een zorg- en ondersteuningsvraag en telt maximum drie leden.
De cluster van de gezondheidszorg vertegenwoordigt de verschillende beroepsgroepen, veelal zelfstandigen, en daarnaast de sector van de geestelijke gezondheidszorg. De zes leden (maximum) vertegenwoordigen in het bestuursorgaan dus de huisartsen maar ook de apothekers, de kinesitherapeuten, de thuisverpleegkundigen, de voedingsdeskundigen, de ergotherapeuten, enzovoort.
De cluster van de welzijnsector vertegenwoordigt de woonzorgcentra, de centra voor maatschappelijk werk, de sociale diensten van de ziekenfondsen, familiehulp, enzovoort. De cluster 'lokale besturen' omvat ook de Huizen van het Kind. De cluster 'persoon met een zorg- en ondersteuningsvraag' omvat de vereniging van patiënten, maar ook de mantelzorg, vrijwilligers,....
Evenwichten
De Zorgraad moet rekening houden met allerlei evenwichten: grote en kleine gemeenten, pluralistische samenstelling, diversiteit, specifieke competenties... Zelfstandige zorgverstrekkers moeten "voldoende vertegenwoordigd" zijn, luidt het. Maar de statistieken leren dat elke eerstelijnszone gemiddeld rond de duizend zelfstandige zorgverleners telt, verdeeld over een tiental disciplines. Die moeten dan goed overeenkomen wie ze in het bestuursorgaan afvaardigen.
Er worden geen formele verkiezingen georganiseerd voor de Zorgraad maar de samenstelling mag ook niet berusten op nattevingerwerk. Men kan de clusters vragen kandidaten naar voren te schuiven. Of het 'veranderteam' - dat is het team dat de ELZ heeft op gang getrokken - kan zelf op zoek gaan naar kandidaten.
De lijst moet vervolgens goedgekeurd worden door het 'veranderforum', op voorwaarde dat dat breed genoeg is samengesteld. Het alternatief is dat een 'platformvergadering' wordt samengeroepen.
Het voorstel voor de samenstelling van de voorlopige Zorgraad dat aan de Vlaamse overheid wordt overhandigd, moet in principe met aanwezigheidslijsten van de vergaderingen kunnen aantonen dat in elke cluster de verschillende geledingen (bijvoorbeeld huisartsen in de cluster gezondheidszorg, woonzorgcentra in de cluster welzijn, ...) voor meer dan 50% vertegenwoordigd zijn.(*) Op zijn minst moet men het Agentschap overtuigen dat men zich voldoende heeft ingespannen om iedereen te bereiken.
Tegen eind oktober zou iedere eerstelijnszone een aanvraag voor de samenstelling van de voorlopige Zorgraad bij Zorg en Gezondheid moeten hebben ingediend. Samen met de goedkeuring krijgen de ELZ dan nog een deel van de subsidie. De voorlopige Zorgraad moet tegen eind dit jaar een formele aanvraag indienen voor de samenstelling van de definitieve Zorgraad.
Belang aantonen
Zelfstandige zorgverstrekkers vinden die in de Zorgraad willen gaan zetelen, is niet eenvoudig - beseft Zorg en Gezondheid. Voor hen is de meerwaarde van een lange vergadering vaak veel minder duidelijk - en er aanwezig zijn betekent gewoonlijk inkomstenverlies. Zorg en Gezondheid stelde met de Federatie van Vrije Beroepen, Domus Medica en het Vlaams Apothekersnetwerk (VAN) een 'Inspiratiegids' samen om zelfstandige zorgverstrekker toch warm te maken om zich voor de ELZ te engageren. De presentaties vindt u op de website van het Agentschap.
(*) Er staat niet dat bijvoorbeeld de helft van de huisartsen lijfelijk aanwezig moet zijn.
Lees ook: Ziekenhuizen in de Zorgraad?