Des duivels
Een woordenboek is een kwaadwillend literair middel om de groei van een taal te stremmen en deze hard en onelastisch te maken.
Dat is de definitie van 'woordenboek' volgens Ambrose Bierce en wat hij daarom in zijn eigen humoristisch en bijtende Des Duivels Woordenboek juist niet wil doen.
Bierce (1842-1913) was een veteraan uit de Amerikaanse burgeroorlog, vrijbuiter, vrijdenker, publicist, journalist, columnist, feuilletonist, auteur van griezelverhalen en zeer menselijke oorlogsverhalen, vriend van Mark Twain en satiricus. Als grappenmaker en taalvirtuoos wilde hij de taal in beweging houden, zodat ook de gebruiker van woorden flexibel van geest blijft. Met geestige omschrijvingen en gevatte woordspelingen maakt hij van elke lemma een doordenker en een commentaar op gevestigde aannames.
De vertaling van al deze spitsvondige en onnavolgbare gedachtesprongen is bij niemand in betere handen dan bij het onvolprezen vertaalduo Bindervoet en Henkes. Zij vertaalden onvertaalbaar geachte teksten zoals James Joyces Finnegans Wake en alle liedjes van The Beatles. Zij bezitten de taalvaardigheid en de filosofische flexibiliteit om ook Bierce tot levendige Nederlands te hersmeden. Hulde aan hun spitsvondige en geduldige werk en dank voor hun voortreffelijke nawoord Leven en werken van een beminnelijke sluipmoordenaar, aangevuld met hun eigen verzameling alfabetisch ge ordende noten waarin ze nog een dubbele bodem aanleggen in dit onnavolgbare woordenboek.
Ambrose Bierce, Des Duivels Woordenboek, samengesteld en vertaald door Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes. Van Oorschot, 484 blz, 24,99 euro.