Obesitas gaat ruraal
METABOLISME Tot nog toe heeft men obesitas omschreven als een typisch stedelijk verschijnsel. Het platteland maakt stiekem een inhaalbeweging.
De stad staat geboekstaafd als trendzetter op het vlak van hoge zwaarlijvigheidscijfers. Stadsbewoners kijken aan tegen een breed aanbod aan voedingsmiddelen, met inbegrip van kant-en-klaar bereide schotels, te rijk aan vetten en koolhydraten. In agglomeraties met een hoge bevolkingsdichtheid beschikken mensen over meer transport, ook voor korte afstanden. Ten opzichte van de plattelandsbevolking hebben ze vaker een zittend beroep en een grotere keuze tussen allerlei evenementen die vanuit een luie zetel kunnen worden bijgewoond.
Vooral in lage-inkomenslanden was het contrast tussen stad en platteland oorspronkelijk uitgesproken, wegens grotere verschillen op professioneel en recreatief vlak, incluis wat betreft de toegankelijkheid van online communicatiemiddelen. Te midden van dwarsdoorsnedeonderzoeken die de beide woon- en leefgemeenschappen met elkaar vergelijken, heeft men tot nog toe niet bijzonder veel aandacht gehad voor trends. Het werk werd uitgevoerd op relatief kleine gegevensbestanden.
Big data
Onderzoekers hebben nu een analyse gemaakt van zo'n 2.000 bevolkingsonderzoeken, waarbij de lichaamslengte en het gewicht werden gemeten. Alles samen ging het om 112 miljoen personen, verspreid over de stad en het platteland, alsook over welgestelde en minder welgestelde landen.
De analyse toonde aan dat de gemiddelde stijging van de BMI tussen 1985 en 2017 voor meer dan 55% afkomstig is van het platteland. In sommige landen met laag of gemiddeld inkomen bereikte men zelfs 80%. Obesitas schrijdt er dus sneller voort in landelijk dan in stedelijk gebied.
In hoge-inkomenslanden is de prevalentie van zwaarlijvigheid en obesitas in werkelijkheid hoger dan in de stad. In landen met laag of gemiddeld inkomen is de inhaalbeweging nog aan de gang, maar voorspeld wordt dat ook hier het platteland binnenkort de stad zal evenaren of zelfs voorbijsteken.
Voor de auteurs van de studie zit hierin een boodschap. Ze stellen vast dat de strijd tegen obesitas wereldwijd wordt gefocust op interventies in de stad. De waaier moet opengetrokken worden.
Nature 569, 200-201 (2019).