Tachtig vulkanen op een rij

Wist u dat Frankrijk de meeste vulkanen en de grootste vulkaan van Europa heeft? Alleen al de Chaîne des Puys, nabij Clermont-Ferrand, telt 80 slapende reuzen, netjes op een rij, waarvan de jongste amper 8.000 jaar geleden het licht zag. Dat levert adembenemende vergezichten op, in het besef dat vroeg of laat uit de buik van de aarde een nieuwe vulkaan geboren wordt.

Henk Van Nieuwenhove - 20 juni 2019

Vanop het dakterras van het Hôtel Littéraire, hartje Clermont-Ferrand zie ik de imposante kathedraal in zwarte lavasteen opgetrokken, terwijl in de verte de mythische Puy de Dôme opdoemt die als een slapende reus over de stad waakt.

Chaîne des Puys

Onderweg naar de vulkaan, houden we even halt op een hoogte om de Limagne-breuklijn te spotten. Op geen enkele andere plek ter aarde kan je zo goed waarnemen hoe de aardkorst letterlijk in elkaar geklapt is. De kloof van circa 32 kilometer lang gaapt 700 meter in de diepte en vormt een immense scheur waaruit een nieuw continent dreigde te ontstaan. Dat gebeurde na de opstuwing van de Alpen, zo'n 35 miljoen jaar geleden. Door de instorting van de aardkorst werd het magma uit de buik van de aarde naar boven gestuwd, met een geweldige vulkanische activiteit als gevolg.

De 80 monogenetische vulkanen die vandaag zichtbaar zijn ontstonden in de periode van 95.000 jaar tot 8.000 jaar geleden, in geologische termen is dat gisteren. Monogenetisch betekent dat deze vulkanen slechts één keer kunnen uitbarsten, in tegenstelling tot polygenetische vulkanen die meerdere erupties kennen. Met andere woorden, er komen telkens nieuwe vulkanen tevoorschijn.

De grootste van die keten van vulkanen, de Chaîne des Puys, is de Puy de Dôme waar in vervlogen tijden wielerhelden als Fausto Coppi, Jacques Anquetil en Raymond Poulidor een heroïsche strijd voerden, en waar Eddy Merckx in 1975 zelfs de Tour verloor nadat hij van een toeschouwer een klap in de lever had gekregen. Koersen op de Puy de Dôme is vandaag uit den boze. Het hele gebied van de Chaîne des Puys en de Limagne-breuklijn werd op 2 juli 2018 ingeschreven op de lijst van het Unesco Werelderfgoed, naast andere natuurgebieden als de Grand Canyon, Kilimanjaro en het Great Barrier Reef. Het gebied is onderdeel van het Parc Naturel Régional des Volcans, goed voor 395.000 hectare, waartoe ook de Plomb du Cantal behoort, die met een oppervlakte van 2.500 km2 de grootste stratovulkaan van Europa is, dubbel zo groot als de Etna.

Herders gezocht

De verkenning van de Chaîne des Puys start logischerwijze op de top van de Puy de Dôme, met 1465 meter de hoogste van de ruim 80 koepelbergen. Sedert 2010 is alle verkeer, zelfs met de fiets, op de bergflank verboden. Je kan nog wel te voet naar de top, maar net zo goed met de Panoramiques des Dômes, een treintje dat via een tandradbaan kreunend langs de flanken van de berg kronkelt en spectaculaire zichten biedt. Niet zonder verbazing treffen we op de top van de Puy de Dôme de restanten van een Romeinse tempel aan.

Het 360°-panorama op de top van de vulkaan is werkelijk adembenemend. Netjes op een rij zie je hoe de krachten van de natuur hier een snoer van opeenvolgende vulkanen met gapende kraters hebben gevormd, tot zo ver het oog reikt. Op de wanden van de vulkanen grazen kuddes schapen de berg schoon om de kraters zichtbaar te houden. Er worden trouwens herders gezocht. Dokters die zin hebben in een spectaculaire carrièreswitch kunnen zich aanmelden bij de directie van het Parc Naturel.

We nemen plaats op een rots en geven de ogen de kost. Het is nauwelijks voorstelbaar dat men 270 jaar geleden niet eens wist dat zich hier een spectaculair vulkaangebergte bevond. De eer om de destijds tot op de top begroeide bergen als vulkanen te identificeren komt de Franse vulkanoloog J.-E. Guettard toe. Dat klinkt heel verwonderlijk vermits nergens ter wereld op een zo beperkt oppervlak in een bovendien zeer goed bereikbaar gebied een zo groot aantal goed bewaarde vulkaanvormen aanwezig is die een grote variatie tonen en een kluif vormen voor vulkanologen. De Chaîne des Puys is een waar museum van vulkanen.

Vulcania en Lemptegy

Twee attracties, allebei gelegen in Saint-Ours-Les Roches, helpen u een beter inzicht te krijgen in het natuurverschijnsel vulkaan. In 2002 werd Vulcania geopend, een pretpark voor jong en oud met sterk wetenschappelijke ondertoon, in de vulkaan ingebouwd. Jaarlijks komen er circa 350.000 bezoekers over de vloer. Recht tegenover Vulcania bevindt zich Volcan de

Lemptegy, een vroegere ontginning van vulkaansteen, waar je diep in de berg kan doordringen om een beter beeld te krijgen van de werking van de vulkaan en het ontstaan van de verschillende steensoorten.

Info: www.vulcania.com - www.auvergne-volcan.com

Volca' Lodges

Voor wie een bijzonder logies zoekt, is Volca' Lodges beslist een aanrader. Gelegen in het vulkaangebied, is het een ideale uitvalsbasis om op verkenning te gaan in de Chaîne des Puys. U logert in aparte lodges, door de gastheer zelf met kennis van

ecologie gebouwd. Elke lodge is verschillend én origineel. Bovendien werd in de gemeenschappelijke ruimte een restaurant ingericht, Marceline Edgar & Cie waar men met lokale producten in een sfeervolle inrichting bijzonder creatief aan de slag gaat.

"Info: www.volcalodges.com - www.marceline-edgar.com