Gebakken lucht spekt het onderzoeksfonds
ONDERZOEK Wie het ongeveer gehad heeft met kritiek op mannen, kan beter niet verder lezen. Al helemaal niet omdat onderstaande gegevens over wetenschappelijk onderzoek gaan, en mannen er bekaaid vanaf komen.
Het Amerikaanse National Bureau for Economic Research bekeek bijna 7.000 beschrijvingen van onderzoeksprojecten die naar een toelage van de Bill and Melinda Gates Foundation dongen. Hun eerste, globale vaststelling was al meteen opmerkelijk: reviewers geven significant lagere scores aan projecten die toegelicht worden door vrouwen ten opzichte van mannen, ook al kennen ze de sekse van de kandidaat niet. Het verschil kon niet worden toegeschreven aan de ervaring of het aantal publicaties van de kandidaat, noch aan de sekse van de reviewer.
Controle vs. hersenen
De kandidaturen werden ingediend tussen 2008 en 2017 voor het Grand Challenges Explorations programme. De Bill and Melinda Gates Foundation eist dat reviewers geblindeerd voor de sekse van de kandidaat optreden, net om vertekening te vermijden.
Het National Bureau ging kijken wat 'mannelijke' van 'vrouwelijke' rapporten onderscheidt. Ze stelden vast dat vrouwen meer termen gebruiken die specifiek zijn voor hun eigen onderzoeksdomein, terwijl mannen zich in algemenere bewoordingen uitdrukken. En blijkbaar valt die relatief vage taal meer in de smaak van de reviewers.
Om vaag van specifiek taalgebruik te onderscheiden, baseerde men zich op statistiek: woorden als control, detection en bacteria kwamen met een gelijkmatige frequentie voor in de onderzochte teksten, wat ook het precieze onderwerp was. Specifieker waren community, oral en brain.
Onderzoek heeft al eerder aangetoond dat verschillen in de manier waarop mannen en vrouwen taal aanvoelen en gebruiken tot vertekening kan leiden
De verdere conclusie van het rapport was ook niet mis: kandidaturen met vaag taalgebruik leidden niet tot meer publicaties of meer extra financiering achteraf dan preciezere omschrijvingen. En: als vrouwen van de Bill and Melinda Gates Foundation een toelage kregen, deden ze het op deze parameters over het algemeen beter dan mannen.
Behandelbaar euvel
Onderzoek heeft al eerder aangetoond dat verschillen in de manier waarop mannen en vrouwen taal aanvoelen en gebruiken tot vertekening kan leiden. Zo is gebleken dat bepaalde termen in de aankondiging van een vacature vrouwen kunnen afschrikken, waardoor ze liever niet kandideren. "Maar dit is de eerste keer dat gendergerelateerde verschillen zijn bestudeerd in subsidieaanvragen", zegt Julian Kolev, medeauteur van het rapport.
Kolev denkt dat het mogelijk moet zijn reviewers te trainen om ze minder gevoelig te maken voor taalgebruik. Hij wijst er ook op dat de samenstelling van het review-panel belangrijk kan zijn. "We stellen vast dat vrouwelijke reviewers mannelijke kandidaten minder sterk bevoordelen dan mannelijke reviewers. Een groter aantal vrouwen in het panel plaatsen is dus een manier om het effect van het taalgebruik te temperen."
Nature - Male reserachers' 'vague' language more likely to win grants.