E-sigaret bevat (schadelijke) metaaldeeltjes

LONGAANDOENINGEN Metalen uit e-sigarettoestellen worden doorgegeven aan de e-vloeistof en vervolgens naar de aerosol die wordt ingeademd door de gebruiker. Voor sommige metalen zijn de concentraties zelfs hoger dan bij de klassieke sigaret.

16 mei 2019

Metaaldeeltjes in damp van de e-sigaret zijn deels afkomstig van het toestel (de verdamper) zelf, en deels van metalen hervulflesjes of de tank aan het toestel. Vooral het verhittingselement in het toestel, dat meestal bestaat uit een legering van FeCrAl of NiCr, wordt met de vinger gewezen. Een recent onderzoek vond ook lood in vape van sommige e-sigaretten, vermoedelijk gebruikt in een ander soort legering van het verhittingselement.

Klassiek versus hype

Bij het roken van een klassieke sigaret komen er metaaldeeltjes vrij, hoewel in zeer minieme hoeveelheden. Tabaksplanten nemen immers metalen op uit de bodem, meststoffen en industriële vervuiling uit hun omgeving. Die komen gedeeltelijk vrij bij het oproken van de gedroogde bladeren. Enkele van deze metalen worden schadelijker na verhitting; andere worden dan weer minder schadelijk. De hoogste concentraties (< 120ng in sigarettenrook) worden daarbij opgemeten voor cadmium, lood en arseen.

Als de rook van de klassieke sigaret wordt vergeleken met de damp van de e-sigaret, waarbij als basis wordt ge nomen dat 15 inhalaties met de e-sigaret ongeveer overeenstemmen met het roken van één sigaret, dan komen de onderzoekers tot volgende conclusies: de blootstelling aan metaaldeeltjes bij het vapen ligt hoger voor tin, chroom, nikkel en zilver, lager voor koper en cadmium en met gelijke waarden voor zink en lood.

(Vermoeden van) schadelijkheid

Alle metalen die werden gedetecteerd in e-sigaretten worden bij chronische en overmatige blootstelling in verband gebracht met allerlei aandoeningen. Lood is bijvoorbeeld neurotoxisch voor kinderen en ouderen en van invloed op het ontstaan van cardiovasculaire en nierziekten. Zelfs bij een lage blootstelling aan minuscule hoeveelheden zijn er gezondheidseffecten vastgesteld. Blootstelling aan lood in dampen moet dus echt vermeden worden. En dat geldt ook voor chroom en nikkel: inhalatie van hun omvormingsproducten is carcinogeen.

Ook enkele sporenelementen die essentieel zijn voor het lichaam en via de maaltijd worden opgenomen, kunnen toxisch worden bij inademing. Bij acute en chronische inademing van rook met hoge concentraties koper, ijzer, mangaan of zink ontstaan allerlei gezondheidseffecten, gaande van milde klachten zoals hoesten, niezen, pijn en longirritatie tot meer ernstige zoals een verminderde longfunctie, kortademigheid en zelfs pneumonitis.

Wat dat betekent voor lage concentraties van deze stoffen in damp van de e-sigaret, is niet geheel duidelijk. Het om die reden afdoen als een verwaarloosbaar risico, is echter kortzichtig. De geschiedenis toont dat de schadelijkheid van heel wat stoffen soms pas vele jaren na gebruik opduikt. Denk bijvoorbeeld aan asbest, passieve rook, luchtvervuiling of radonblootstelling.

Gokje wagen

Meer onderzoek is wenselijk, zowel naar de precieze hoeveelheid van metaalblootstelling als naar de impact op de gezondheid. Vanuit het voorzichtigheidsprincipe adviseren wetenschappers alvast om het potentieel risico van blootstelling aan metalen te reduceren door metaaltests verplicht te stellen voor alle e-sigaretproducten.

Voor artsen die de e-sigaret aanraden als stapsteen naar het stoppen met roken, is het raadzaam om de patiënt op deze potentieel nieuwe gevaren te wijzen. En het meest veilige toestel en e-vloeistoffen aan te raden. Of toch meteen te gaan voor de gehele rookstop.