Meer obesitas op het platteland dan in de stad
Volgens een bijzonder grote studie zou obesitas sneller toenemen in landelijke gebieden dan in steden. De vorsers halen daar meerdere verklaringen voor aan en stellen dat we onze aanpak van dat wereldwijze probleem voor de volksgezondheid moeten herzien.
De body mass index (BMI) stijgt gestaag in de meeste landen parallel met het toenemende aantal mensen dat in steden woont. Je zou dan ook geneigd zijn om obesitas te beschouwen als een stedelijk probleem. Een bijzonder grote studie zet die zienswijze echter op de helling en toont aan dat het gewicht van de mensen de laatste 30 jaar meer is gestegen op het platteland dan in de stad.
De auteurs hebben 2009 populatiestudies doorgenomen die tussen 1985 en 2017 het gewicht en de lengte hebben gemeten bij meer dan 112 miljoen volwassenen die in een stad of op het platteland woonden in 200 landen en gebieden.
Tijdens de studieperiode van 33 jaar is de BMI met 2,0 kg/m² gestegen bij vrouwen en met 2,2 kg/m² bij mannen, dus een gewichtstoename met gemiddeld 5-6 kg per persoon. Meer dan 55% van die stijging is toe te schrijven aan de stijging van de BMI in landelijke gebieden en in sommige landen met een laag of matig inkomen is dat zelfs 80%.
Nog een andere vaststelling: in de landelijke gebieden is de BMI met gemiddeld 2,1 kg/m² gestegen bij mannen en bij vrouwen en in steden met gemiddeld 1,3 kg/m² bij mannen en 1,6 kg/m² bij vrouwen.
Er werden belangrijke verschillen waargenomen tussen de landen naargelang van het inkomen. In landen met een hoog inkomen is de BMI over het algemeen sinds 1985 hoger in landelijke gebieden, vooral bij vrouwen. Volgens de wetenschappers is dat toe te schrijven aan een beperkte beschikbaarheid van gezond voedsel en de hogere prijs ervan, aan een lager inkomen, een lagere scholing en minder sportfaciliteiten. Steden bieden tal van mogelijkheden om een betere voeding te bereiden, om lichaamsbeweging te nemen en om de gezondheid te verhogen.
Tijdens diezelfde periode zijn veranderingen waargenomen in de landelijke gebieden van landen met een laag of intermediair inkomen: het inkomen is er gestegen, de infrastructuur is verbeterd, de landbouw is meer gemechaniseerd en er wordt meer met de auto gereden.
Al die factoren hebben heilzame effecten op de gezondheid, maar hebben ook tot gevolg dat de mensen minder energie verbruiken en meer gaan eten, vooral getransformeerd voedsel van minder goede kwaliteit, zeker als de reglementerende overheden daar niets aan doen.
Al die factoren hebben ertoe geleid dat de BMI sneller is gestegen in landelijke gebieden: aanvankelijk was daar een probleem van ondervoeding, nu is dat een probleem van malnutritie geworden.
"Naarmate het levensniveau van de mensen in landelijke gebieden verbetert, worden ze geconfronteerd met een nieuwe uitdaging. Nu moeten ze er niet meer voor zorgen dat ze voldoende te eten krijgen, maar moeten ze zorgen voor een voeding van goede kwaliteit", stelde prof. Ezzati, hoofdauteur van de studie.
"Onze resultaten spreken tegen dat de wereldwijde epidemie van obesitas toe te schrijven is aan het feit dat meer en meer mensen in steden wonen", concludeerde hij. "Dat betekent dat we onze aanpak van obesitas, een wereldwijd gezondheidsprobleem, moeten herzien."
(referenties: Nature, 8 mei 2019, doi: 10.1038/s41586-019-1171-x en 10.1038/d41586-019-01182-x)