Mannen en vrouwen niet gelijk voor astma
De prevalentie van astma is hoger bij jongens, maar switcht daarna in de adolescentie om bij volwassenen hoger te zijn bij vrouwen. Het feit dat de switch in de puberteit gebeurt, heeft al geleid tot de veronderstelling dat fluctuaties in de geslachtshormonen een rol spelen. Maar zonder bewijzen.
In deze studie komen de observationele data over SHBG (sex hormone-binding globulin), totaal en biologisch beschikbaar testosteron in een groep mannen (n=512) uit de Avon Longitudinal Study of Parents and Children. De genetische evidentie over SHBG en astma, verkregen in twee steekproeven met Mendeliaanse randomisatie, werden in een meta-analyse vergeleken met twee grote gegevensbanken (de TransNational Asthma Genetics Consortium - GWAS over astma - en de UK Biobank (in totaal meer dan 460.000 individuen).
De resultaten geven slechts een zwak bewijs van het beschermende effect van verhoogde testosteronspiegels op astma bij jongens in de adolescentie maar geen sterke associatie met SHBG. De genetische evidentie uit de twee steekproeven wijst op een beschermend effect van een hoger SHBG, met een OR voor astma van 0,86 (0,74-1,00) volgens de inverse variantie gewogen benadering en 0,83 (0,72-0,96) volgens de gewogen mediane inschatting, telkens per eenheid verhoging in het natuurlijke logaritme. Een sensitiviteitsanalyse op basis van geslacht suggereert dat het beschermende effect van SHBG het duidelijkst was bij vrouwen.
De auteurs suggereren hiermee een biologische verklaring voor het waargenomen verschil in astmavoorkomen tussen de geslachten. Al is uiteraard bijkomend onderzoek nodig om dit effect te ontwarren en de moleculaire signaalwegen bloot te leggen.
Arathimos R et al. Genetic and observational evidence supports a causal role of sex hormones on the development of asthma. Thorax 2019, Published Online First: 01 April 2019. doi: 10.1136/thoraxjnl-2018-212207