Patiënten helpen in 'medische woestijnen'
Het probleem is niet nieuw: de toegang tot zorg in afgelegen gebieden is beperkt en complex. Ook België kampt met het probleem, in de provincie Luxemburg bijvoorbeeld, maar ook in de Hoge Venen. In Frankrijk zijn er nog meer 'medische woestijnen' omwille van de uitgestrektheid van het land. Daar wordt gebruik gemaakt van telegeneeskunde om het artsentekort op te vangen. Met welk resultaat?
De nieuwe technologie doet beetje bij beetje zijn intrede bij artsen. Dat is ook het geval in België waar de Orde der artsen zo goed en zo kwaad als ze kan artsen begeleidt bij de veranderingen die het gevolg zijn van onder meer de telegeneeskunde. Maar het is nog meer het geval in Frankrijk waar op het platteland één op de twee patiënten moeite heeft om een arts te vinden.
Volgens recent onderzoek van hetstudiebureau Viavoice, in samenwerking met de Fédération de l'hospitalisation privée, worden in vergelijking met vijf jaar geleden twee miljoen extra mensen op het platteland getroffen door het gebrek aan artsen. Dat is 18% van de Franse populatie.
Het gevolg? Een derde van de Fransen zegt moeilijkheden te ondervinden om zich correct te laten verzorgen omdat de zorgcentra verafgelegen zijn.
Tele-follow-up
Telesurveillance en teleconsultaties zijn in Frankrijk al wettelijk geregeld. Beide technologieën krijgen de steun van de Franse orde van artsen en van minister van Volksgezondheid Agnès Buzyn. De technologieën zijn complementair aan consultaties in gezondheidscentra en ze verbeteren het welzijn van patiënten in artsarme of artsloze gebieden", zegt Serge Massot, CEO van Tmm Software, een bedrijf dat gespecialiseerd is in eHealth software.
"Er staat heel wat op het spel. Bij een beroerte bijvoorbeeld weten we dat de patiënt binnen de drie uur opgenomen moet worden om zijn leven te kunnen redden en de restletsels te beperken. Medische telebewaking thuis is dan ook van het grootste belang voor 'geïsoleerde' patiënten. De techniek maakt het mogelijk om hun gezondheidstoestand dagelijks te evalueren via het meten van de parameters, om verwikkelingen te voorkomen en om zo urgente ziekenhuisopnames of ernstige gevolgen te vermijden."
Massot meent dat teleconsultaties de toegang tot de zorg verbeteren voor oudere personen en personen met een handicap, vooral wanneer die in afgelegen gebieden wonen, zonder dat ze een substituut zijn voor het medisch korps.
De telebewaking zorgt dan weer voor een continue follow-up van patiënten. De technologie leidt niet tot de ontmenselijking van de zorg, maar kan vermijden dat patiënten zich nodeloos moeten verplaatsen wat ook kostenbesparend is. "Medische telebewaking biedt een antwoord op het tekort aan gezondheidsinformatie door de patiënt actuele informatie te bezorgen via de smartphone (therapeutische educatie, informatie over de ziekte, over de behandeling...)."
Take home-message?
Met de creatie van netwerken ontstaat het risico dat de patiënten zich naar een verder afgelegen ziekenhuis moet begeven. Teleconsultaties maken het mogelijk om de nabijheid van een arts te kunnen garanderen zonder verplaatsingen. Zelfs de huisarts kan voordelen ondervinden van de nieuwe technologie om in te grijpen bij een patiënt die op verre afstand van het ziekenhuis woont.
De andere dienstplicht
Dr. Patrick Laine, huisarts in het Franse Saulnot startte met een ongewone petitie. Hij moedigt Frans minister Agnès Buzyn aan "om verder te gaan dan een aanmoedigings- en installatiepolitiek van artsen". Hij omschrijft de situatie in de 'medische woestijnen' als een noodsituatie.
Zijn voorstel? Jonge huisartsen verplichten om hun eerste jaar praktijk door te brengen in een gebied waar geen of onvoldoende artsen zijn. Die verplichte 'burgerdienst' van een jaar moet gelden voor alle jonge artsen die pas ingeschreven zijn bij de orde van artsen en voordat ze zich vrij installeren. Met die maatregel hoopt de Franse arts te vermijden dat patiënten op een dag zonder huisarts komen te zitten wanneer hun huisarts met pensioen gaat. "Ik behandel vier generaties. Er zijn patiënten die ik thuis moet opzoeken omdat ze zich niet meer kunnen verplaatsen. Wat moet er van die mensen geworden?", zo staat te lezen in Le Quotidien du médecin.
Heel wat artsen reageerden al op het artikel op de site van de krant. Hét probleem is de geringe aantrekkingskracht van het beroep. "Een dergelijke maatregel zal niet werken en geeft een nog negatiever imago van het artsenberoep", zo stelt een lezer. Een argument waarmee heel wat Belgische huisartsen het wellicht eens zijn.