Een verschil van 1.617 euro
Patiënten die beroep doen op palliatieve thuiszorg, krijgen meer gepaste en minder ongepaste zorg bij hun levenseinde. De medische kosten in de laatste 14 levensdagen zijn ook lager dan bij wie geen beroep doet op palliatieve thuiszorg.
Dat blijkt uit een studie van de onderzoeksgroep End-of-Life-Care van VUB en UGent, waarin administratieve gegevens worden onderzocht van alle personen die in 2012 in ons land overleden zijn.
In de studie, die recent verscheen in de British Medical Journal Open, stellen de onderzoekers vast dat vier keer zoveel patiënten die beroep doen op palliatieve thuiszorg, thuis sterven in vergelijking met wie geen palliatieve thuiszorg krijgt. De eerste groep wordt minder vaak opgenomen in het ziekenhuis, op spoed of intensieve zorg en ondergaat ook minder diagnostische tests, bloedtransfusies of ingrepen in de laatste twee levensweken.
Al dan niet beroep doen op palliatieve thuiszorg heeft een impact op de maatschappelijke kosten. Zonder palliatieve thuiszorg bedragen de medische kosten de laatste twee weken van iemands leven gemiddeld 4.996 euro. Met palliatieve thuiszorg is dat 3.081 euro, een verschil van 1.617 euro.
Tegemoetkomingen
In een andere studie, gepubliceerd in Plos One, gaat de onderzoeksgroep in op het gebruik van tegemoetkomingen voor palliatieve thuiszorg.
In België hebben patiënten met een 'palliatief statuut', recht op een 'palliatief forfait'. Ze hoeven ook geen remgelden meer te betalen voor bezoeken van de huisarts, bij bepaalde verstrekkingen in de thuisverpleging en bij bepaalde verstrekkingen kinesitherapie die thuis gebeuren. Ook de inschakeling van een multidisciplinaire begeleidingsequipe voor palliatieve verzorging is gratis.
Slechts een derde van de thuisblijvende patiënten die mogelijk palliatieve zorgnoden hebben, maakt echter gebruik van deze tegemoetkomingen, zo stellen de onderzoekers vast.
Een mogelijke verklaring ligt volgens hen bij de wettelijke criteria verbonden aan deze tegemoetkomingen. Om in aanmerking te komen voor het 'palliatief statuut', moet het overlijden van de patiënt verwacht worden tussen de 24 uur en minder dan drie maanden. Maar studies bij patiënten met gevorderde kanker hebben uitgewezen dat zowel artsen als patiënten er vaak niet in slagen om een correcte prognose te doen van de levensverwachting - deze wordt vaak overschat. Bij patiënten met niet-kankergerelateerde ernstige aandoeningen is het ziektetraject zelfs nog meer onvoorspelbaar, blijkt uit de literatuur.
Bovendien zien sommige patiënten, met orgaanfalen of dementie bijvoorbeeld, hun ziekte eerder als een 'manier van leven' dan als een levensbedreigende ziekte. Daardoor zijn ze mogelijk van mening dat ze geen nood hebben aan palliatieve thuiszorg, zeggen de onderzoekers.