Veelvoorschrijvers mee laten betalen
De christelijke ziekenfondsen stellen voor om artsen die abnormaal veel antibiotica voorschrijven, een deel van de uitgaven mee te laten betalen. Volgens professor Herman Goossens van het UZA zou die maatregel makkelijk uit te voeren zijn.
De CM maken de balans op van de maatregel van bijna twee jaar geleden: de terugbetaling van antibiotica gebeurt sinds 1 mei 2017 volgens categorie C in plaats van categorie B.
24 miljoen
Door die maatregel betaalden patiënten op jaarbasis allemaal tezamen 24 miljoen euro meer uit eigen zak voor deze antibacteriële geneesmiddelen. Dat bespaarde de overheid hetzelfde bedrag - zoals vooropgezet.
Volgens de CM zijn vooral patiënten met een recht op verhoogde tegemoetkoming de dupe van deze maatregel.
De overheid verantwoordde de maatregel als een ontradingsmiddel om antibiotica te snel te gebruiken. Antibacteriële resistentie wordt immers een van de grote uitdagingen voor de geneeskunde in de komende jaren.
Maar het meer laten betalen door patiënten heeft het gebruik volgens de CM amper beïnvloed. Het aantal gebruikers en het gebruikte volume zijn tussen 2017 en 2018 amper met één procent gedaald, en het is niet duidelijk of dat te maken heeft met deze maatregel.
CM is wil de financiële verantwoordelijkheid bij de artsen leggen: "Wie veel voorschrijft voor onterechte indicaties, zou een deel van de uitgaven zelf moeten betalen. Bovendien zou, om het verantwoord gebruik beter op te volgen, een voorschrift voor antibiotica verplicht elektronisch moeten gebeuren en daarbij de indicatie moeten vermelden, zoals ook het Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg aanbeveelt."
Structurele maatregelen
Professor Herman Goossens, diensthoofd klinische biologie van het UZA en vroegere voorzitter van de BAPCOC, vond het duurder maken de antibiotica ook asociaal. Het overgebruik van antibiotica bestrijd je niet door de patiënt financieel te laten opdraaien voor wat zijn arts hem voorschrijft, stelde hij in De Ochtend op Radio 1 (4 april).
Goossens stelt in het interview dat hij ontslag nam als voorzitter van de BAPCOC omdat de minister geen rekening hield met het strategisch plan van de BAPCOC uit 2014, en over beslissingen zoals de veranderde terugbetaling van antibiotica nooit advies vroeg.
De maatregelen die het Kenniscentrum vandaag (4 april) in een rapport voorstelt, vindt Herman Goossens over het algemeen veel te "soft". Volgens hem blijft het beleid vooral bij het plannen maken en "babbelen", maar zijn vooral "structurele maatregelen" en acties nodig.
De outliers mee laten betalen voor de meeruitgaven is volgens hem, als men dat wil doen, perfect uitvoerbaar. Het Riziv heeft de cijfers en weet duidelijk om wie het gaat.
'CM doet aan politiek'
Minister van Volksgezondheid, Maggie De Block (Open VLD), verdedigde fel haar beleid. In De Ochtend, in een persmededeling en in Terzake, gezeten tegenover professor Goossens.
Voor minister De Block past het hogere remgeld voor antibiotica in een geheel van maatregelen om het voorschrijven van antibiotica in ons land te verminderen.
Dat omvat onder meer de sensibiliseringscampagnes, de individuele feedback voor huisartsen, het actieplan handhaving van het Riziv. Er worden betere EBP-tools ontwikkeld, het 'antibiotic stewardship' wil ze uitbreiden van ziekenhuizen naar de eerste lijn.
Voor de minister hebben patiënten ook wel een verantwoordelijkheid. Ze wijst op de complexe realiteit en verdedigt de therapeutische vrijheid van artsen. Maar ze sluit niet uit dat er in de toekomst maatregelen komen tegen de 'outliers'. Nu kan men dat niet waarmaken, zegt ze. Maar het elektronisch voorschrift biedt nieuwe mogelijkheden.
De minister noemt het geen toeval dat de CM met cijfers naar buiten komt op het moment dat het KCE met aanbevelingen voor de dag komt over het antibioticagebruik. Ze betreurt dat "dat de CM zich laat inschakelen in een politieke campagne".
Minister De Block en professor Goossens leken het overigens over één ding roerend eens: het gezondheidsbeleid in ons land is te zeer versnipperd. Er zijn in ons land niet minder dan negen minister bevoegd over volksgezondheid.