Hoe kunnen we de zorgrekening laten kloppen?
De wenslijsten voor extra budget voor welzijn en zorg tieren welig in aanloop naar de verkiezingen. Een niet exhaustieve opsomming: reductie van supplementen, dekking van tandzorg, nieuwe infrastructuur, meer personeel, publieke pensioenkosten in zorg, groeipaden ouderenzorg, thuiszorg, gehandicaptenzorg, jeugdzorg, geestelijke gezondheidszorg, betere vergoeding van consultaties, enz.
Telkens gaat het al snel over honderden miljoenen en soms zwaait men ook wel eens met miljarden euro. En dan vergeet men nog de groei wegens innovatie die historisch (zeer terecht) ruim de helft van de groeinoden in zorg omvat.
Lobbymachines op kruissnelheid. Op zich is het goed en nodig dat de zorg voor zichzelf opkomt want uiteraard is er een vergrijzingskost en andere onvervulde noden die iedereen wenst in te vullen. Maar niemand zegt waar die middelen vandaan te halen, terwijl er wel een begrotingstekort van 8 miljard euro bestaat.
Herinner u de kaasschaaf die snijdt doorheen alle welbedoelde intenties. Sommige pleiten voor een groeinorm van ruim 2%, terwijl de betrokken beleidsmakers weten dat ze blij mogen zijn met het behoud van 1,5% want ook die werd in het verleden uitgehold als de rekening moest kloppen.
Het is het ideale moment om een ruim wederzijds engagement op te nemen en laat ons de cijfers transparant op tafel leggen. Laten we een plan met visie aanhouden i.p.v. als in een eeuwig theater blind te zijn voor de oplossingen die voorhanden liggen. Anders gaat dit ten koste van kwaliteit, innovatie en toegankelijkheid.
Wat leren we uit de huidige legislatuur? Ja, we moeten EERST investeren: federaal de groeinorm behouden en volledig toekennen en daarnaast een hervormingsbudget toevoegen, stel actueel berekend 900 mio euro extra. Ook op Vlaams welzijnsniveau: stel 665 mio euro voor nieuw beleid, een stijging van ruim 5% en nooit eerder gezien.
Exta budget voor zorg? Niemand zegt waar we de middelen vandaan moeten halen
We gaan niet SCHAVEN, maar wel HERVORMEN. Al de extra injecties, inclusief de toekenning van de federale groeinorm, worden gekoppeld aan hervormingsdoelstellingen. En aanzienlijke delen vertalen we in drivers zoals pay for quality, zorgdigitalisering en big data, en het preventiebudget. Wie aantoonbaar hervormt en resultaten boekt in extra kwaliteit, innovatie, efficiëntie... krijgt middelen bij. Wie stilstaat, afremt of blokkeert niet. We doen dit in een intersectoraal pact van al de betrokken stakeholders samen, niet in een pact van elke subsector afzonderlijk.
En ja, die hervormingen vanuit zorgondernemerschap moeten dan ook opleveren in ruimere KWALITEIT- EN EFFICIENTIEWINSTEN. Preventie kan mits voldoende versterking ruim 1 miljard euro aan zorgbehoefte voorkomen (en dus het begrotingsgat helpen dichten). Dit gaat overigens wel wat ruimer dan het screeningsdebat dat sommige artsen voeren.
Experten en evidence wijzen op een potentieel van ruim drie miljard euro qua ongepaste en onveilige zorg. Zet de ambitie voorop om dit met 850 mio euro te reduceren. Breng de doelstelling van reductie van overcompensatie en fraude op hetzelfde niveau als andere landen. Breng de administratie op best practice-niveau. Benut taakverschuiving, enz.
Binnen een totale pot van ruim 40 mia euro doorheen de beleidsniveaus gaat het telkens over het vrijmaken van honderden miljoenen euro's die we anders en beter kunnen besteden. Federaal moeten we 8,5% van het totale zorgbudget kunnen laten verschuiven en op Vlaams niveau 3% van het WVG-budget.
Dit kan als de prikkels goed staan en het middenveld uit de zorg zich engageert. Leg zulk plan gezamenlijk op tafel in plaats van elkaar vliegen af te vangen. De politiek snakt naar zulk engagement.