'Efficiënte traumazorg vereist 24/7 aanwezige artsen'
In 2017 publiceerde het KCE een rapport over de organisatie van de traumazorg in ons land. In dat rapport stelt het KCE paal en perk aan het aantal traumanetwerken. "Dat komt omdat we in België relatief weinig zwaargewonden hebben, zowat 3.000 per jaar, van wie slechts de helft echt nood heeft aan supergespecialiseerde zorg."
Ervaring in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Nederland wijst uit dat men voldoende aantallen traumaslachtoffers moet concentreren om goed werk te leveren, zegt prof. Stefaan Nijs, traumatoloog in UZ Leuven.
"Een toereikende expertise kan men immers alleen opbouwen als men voldoende patiënten ziet. Internationale gegevens wijzen uit dat een level 1-traumacentrum in die optiek meer dan 240 zwaargekwetsten per jaar moet kunnen opvangen. Sinds centra in het VK cijfers tussen 500 en 1.000 per jaar halen, is de kans op overleven na ernstig trauma er sterk gestegen."
Anderzijds dienen ook de kosten betaalbaar te blijven. "Een level 1-centrum moet 24/7 artsen-specialisten traumazorg in huis hebben, die onmiddellijk beschikbaar zijn als het slacht offer aankomt. Maar in quasi alle Belgische ziekenhuizen is dat niet het geval", constateert de Leuvense traumachirurg.
Als de wachtdoende arts buiten het ziekenhuis verblijft en moet aanrijden, gaat er kostbare tijd verloren. De beslissingen die in de eerste minuten genomen worden, bepalen heel sterk de resultaten van de traumazorg. In het traumacentrum van het UZ Leuven is permanent een equipe aanwezig, bestaande uit een arts-specialist met bijkomende bekwaming in de traumatologie, meerdere urgentieartsen en een artsspecialist-anesthesist, plus verschillende assistenten. Alle specialismen zijn binnen het kwartier oproepbaar. En uiteraard beschikken we over verpleegkundigen, plus een psycholoog die een bijzondere opleiding heeft genoten. Goede traumazorg is een teamgebeuren."
Transsporttijd relatief
Concentratie van de patiëntenstroom naar een paar traumacentra doet de aanrijtijd toenemen. "Niet zozeer de transporttijd, maar wel het tijdsverloop tot het uitvoeren van de definitieve behandeling is belangrijk", betwist Stefaan Nijs het argument. "Dat heeft grotendeels te maken met snelle diagnostiek en de expertise en ervaring om snel de juiste beslissingen te kunnen nemen. In het VK heeft men aangetoond dat transporttijden tot meer dan 45 minuten geen ongunstige impact hebben op de overlevingskansen van het slachtoffer. Zoals gezegd doet de concentratie net de overleving stijgen."