Gentlemangangster Robert Redford nog niet met pensioen
Is The Old Man and the Gun het testament van acteur, regisseur, activist en festivalorganisator Robert Redford? Hij kan alvast terugblikken op een gigantische carrière, getuige onderstaand portret.
Vorig jaar verkondigde de 82-jarige Robert Redford dat The Old Man and the Gun zijn allerlaatste film was, iets wat hij wat later al weer nuanceerde. Redford startte zijn carrière vanaf 1960 in televisieseries. In 1962 maakte hij zijn langspeelfilmdebuut met War Hunt, net als Sydney Pollack die Redford in liefst zeven films zou regisseren. De eerste was This Property is Condemned met als tegenspeelster Nathalie Wood.
Amerikaans icoon
Een echt icoon werd Redford met Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969), de eerste van vele rollen als sympathieke boef met The Sting als hoogtepunt. Als Forrest Tucker speelt hij ook in zijn laatste film een gentlemangangster.
Regisseur Mike Nichols zag hem in 1967 niet zitten in de rol die Dustin Hoffman in The Graduate speelde want niemand zou geloven dat Redford moeite had "to get the girl". Zelf had hij het er lastig mee dat zijn uiterlijk en innerlijk zo in contrast stonden. Hij was allerminst de wereldvreemde miljonair uit The Great Gatsby of Indecent Proposal, noch één van de loners die hij speelde in The Natural of Jeremiah Johnson.
Activist
Engagement heeft hij daarentegen te over op het gebied van gelijke rechten, het milieu of het land van de Native Americans. Dat vindt zijn weerslag in zijn filmkeuzes, te beginnen met The Candidate uit 1972, een aanklacht om het feit dat men eerder een kandidaat verkiest omwille van zijn gebruik van de juiste cosmetica dan om zijn inhoud.
All The President's Men was een mijlpaal net als Three days of the Condor, een nieuwe samenwerking met Pollack. In Brubaker kloeg hij de erbarmerlijke toestanden aan in de Amerikaanse gevangenissen. "De films die ik graag maak gaan over een ander Amerika dan dat uit de reclame. Er is een grijze zone en ik wens verhalen te vertellen over dat complex deel van de Amerikaanse samenleving".
Fysieke krachttoer
Bij het begin van zijn carrière durfde hij de hoofdrol aan in The Downhill Racer, een ijzersterk portret van de Amerikaanse droom langs zijn donkerste kant. In de herfst van zijn carrière droeg hij helemaal alleen de film All is Lost, waarin de kwetsbaarheid van een oude eenzame zeiler centraal staat. Hij werd zo vaak ondergedompeld in water dat hij een oorinfectie opliep en liefst 60 procent van zijn gehoor verloor.
Al van bij zijn regiedebuut Ordinary People (1980) valt hij in de prijzen met een Oscar voor beste regisseur. Zijn engagement vinden we terug in The Milagro Beanfield War. Intimistischer gaat het er aan toe in A River Runs Through It. Quiz Show was aangrijpend en krachtig. In The Horse Whisperer regisseert hij zichzelf, zo ook in het politiek geladen Lion for Lambs, waardoor hij een deel van de VS over zich heen kreeg. "De film werd misbegrepen. Ik ben geen links georiënteerd persoon, ik ben wel geïnteresseerd in het behoud van mijn land. Politiek activisme is een deel van mijn leven en van de films die ik wens te maken. Ik wil niet op een specifiek thema focussen. We nemen geen ideologisch standpunt in. Ik ben anti-ideologie. Ons werk moet politiek overschrijden."
Nadat hij dankzij The Way We Were en The Sting (beide uit 1973) gedurende drie jaar de absolute nummer 1 van de box office was, besteedde hij roem en geld aan zijn activisme en een gigantische lap grond in Utah die hij omvormde tot een ranch en het Sundance Mountain Resort. Vanaf 1980 zou het Sundance Institute voor beginnende filmmakers er zijn thuis vinden. Het daaraan gekoppelde jaarlijkse festival is inmiddels gekend om zijn bijzondere ontdekkingen op het gebied van onafhankelijke cinema.
Net als Forrest Tucker (het personage uit zijn laatste film) hopen we dat ook Redford er nooit de brui aan geeft. En dan hadden we het nog niet eens over Out of Africa.
The Old Man and the Gun, te bekijken in de bioscoop.