'Watch-and-wait' bij rectumkanker na complete klinische remissie
Een 'watch-and-wait'-strategie correleert met een hoog percentage vrijwaring van het rectum en controle van de bekkentumor bij patiënten met een rectumkanker bij wie een complete klinische remissie werd verkregen met een neoadjuvante behandeling. De overleving is minder goed bij patiënten die een plaatselijk recidief ontwikkelen dan bij de patiënten met een complete pathologische remissie (pCR) na totale resectie van het mesorectum.
De auteurs hebben de gegevens doorgenomen van de patiënten bij wie tussen januari 2006 en januari 2015 een diagnose van rectumadenocarcinoom was gesteld. In het totaal ging het om 136 patiënten met een pCR na een totale mesorectale excisie en 113 patiënten bij wie een complete klinische remissie werd verkregen met een neoadjuvante behandeling en die akkoord gingen met een strategie van actieve surveillance en salvagechirurgie.
De mediane leeftijd van de patiënten die actief werden gevolgd ('watch-and-wait'-strategie) was hoger dan die van de patiënten met een pCR (respectievelijk 67,2 en 57,3 jaar, p < 0,001) en de afstand van de tumor tot de margo ani was bij die patiënten kleiner (mediane afstand respectievelijk 5,5 en 7,0 cm).
Tijdens een mediane follow-up van 43 maanden werden 22 gevallen van lokaal recidief waargenomen in de actief gevolgde groep. Alle recidieven werden gedetecteerd tijdens de routinefollow-up. Bij al die patiënten werd een salvagechirurgie uitgevoerd met totale excisie van het mesorectum (n = 20) of een transanale excisie (n = 2).
Na de salvagechirurgie bleef de bekkencontrole behouden bij 20 (91%) van de 22 patiënten. In de pCR-groep werd een enkel geval van recidief in het bekken waargenomen. Het rectum kon worden behouden bij 93 (82%) van de patiënten van de actief gevolgde groep. Van die 93 patiënten hebben er 91 geen lokaal recidief ontwikkeld en twee patiënten hebben wel een lokaal recidief ontwikkeld dat met succes kon worden behandeld (transanale excisie).
De totale overleving na vijf jaar was 73% in de actief gevolgde groep en 94% in de pCR-groep. De ziektevrije overleving was respectievelijk 75% en 92% en de ziektespecifieke overleving respectievelijk 90% en 98%. Bij de patiënten van de actief gevolgde groep was het risico op metastasen op afstand hoger bij de patiënten die een lokaal recidief hebben ontwikkeld, dan bij de patiënten die er geen hebben ontwikkeld (36% vs. 1%, p < 0,001).
Smith JJ et al. Assessment of a Watch-and-Wait Strategy for Rectal Cancer in Patients With a Complete Response After Neoadjuvant Therapy. JAMA Oncol. Online gepubliceerd voor de papieren versie op 10 januari 2019. doi:10.1001/jamaoncol.2018.5896 https://jamanetwork.com/journals/jamaoncology/article-abstract/2720474?resultClick=3