Fecesonderzoek verhoogt de vijfjaarsoverleving
Dit populatiegebaseerd screeningsonderzoek werd uitgevoerd in Spaans Baskenland. De patiënten met colorectale kanker uit de bevolkingsgroep die in aanmerking komt voor screening, werden onderverdeeld in vier groepen.
Het ging om:
(a) een groep die niet gedetecteerd werd door screening (gediagnosticeerd voor de eerste uitnodiging tot screening of niet deelgenomen aan de screening);
(b) een groep die door de screening opgespoord werd (gediagnosticeerd dankzij de screening);
(c) een groep die gedetecteerd werd tijdens het interval tussen screeningen (gediagnosticeerd tussen de screeningsperioden na een aanvankelijk negatief fecesonderzoek )
(d) en deze die niet tijdig een controlecolonoscopie lieten uitvoeren.
De gemiddelde participatiegraad aan dit Baskisch screeningsprogramma bedroeg 71,3%. Bij 5.909 individuen werd een colorectale kanker gediagnosticeerd. Het ging om een screeningsgedetecteerde kanker bij 36,3% (n = 2.145).
De mediane follow-up voor overleving was 4,6 jaar (range: 0-9 jaar). Men bemerkte een significant verschil (P < 0,0001) wat vijfjaarsoverleving betreft bij de screeningsgedetecteerde colorectale kanker in vergelijking met de colorectale kanker die niet door screening gedetecteerd werd (90,1 vs. 66,7%).
Dit is vooral te verklaren doordat men, bij de screeningsgedetecteerde kanker in vergelijking met de niet-screeningsgedetecteerde, een groot aantal patiënten aantreft met een betere morbiditeitsindex (1.812 (48,1%) versus 486 (22,7%); P < 0,001), een lagere differentiatiegraad van de tumor (2.657 (70,6%) versus 1.671 (77,9%); P < 0,001), een beter tumorstadium (1.675 (44,5%) versus 1.514 (70,6%); P < 0,001) en een groter aantal proximale locaties (994 (26,4%) versus 427 (19,9 %); P < 0,001).
Zelfs bij de patiënten die tijdens het interval tussen screenings werden opgespoord en die omwille van allerlei redenen het screeningsprogramma niet uitvoerden zoals gepland, was de vijfjaarsoverleving nog steeds significant hoger in vergelijking met de groep die niet door screening werd gedetecteerd (76,3 vs. 60,5%; P < 0,0001).
Deze bevindingen worden bevestigd door de multivariabele logistische regressieanalyse. Die toont aan dat zowel de morbiditeitsindex (HR 42,79; 95% CI 21,17-85,84), de differentiatiegraad van de tumor (HR 2,17; 95%CI 1,83-2,58), het tumorstadium (HR 3,64; 95% CI 3,14-4,21), geen uitnodiging voor het screeningsprogramma (HR 2,63; 95% CI 2,20-3,15), geen deelname (HR 2.87; 95 % CI 2.21-3.71) of behoren tot de groep die tijdens het interval tussen screenings werd gedetecteerd (HR 1,77; 95% CI 1,26-2,50), onafhankelijke voorspellende factoren zijn voor een slechtere overleving.
Rubioa, I. I., Arana-Arrib, E., Villaresa, I.P. et all: Participation in a population-based screening for colorectal cancer using the fecal immunochemical test decreases mortality in 5 years. European Journal of Gastroenterology & Hepatology 2019, Febr. 31:197-204. Received 15 August 2018. Accepted 24 November 2018. DOI: 10.1097/MEG.0000000000001338.