Longziekten blijven belangrijke oorzaak van overlijden
Luchtwegaandoeningen vormen de derde belangrijkste doodsoorzaak in de landen van de Europese Unie. In België bedraagt de mortaliteit 109 per 100.000 inwoners.
Respiratoire ziekten als doodsoorzaak zitten ook in de lift, zo blijkt uit een onderzoeksrapport van de OESO, Health at a Glance: European Union 2018. In 2015 overleden in de EU 440.000 personen aan een luchtwegaandoening, wat 15% meer was dan in het jaar daarvoor.
Meer dan 90% van deze sterftegevallen doen zich voor in de leeftijdsgroep van 65 jaar of ouder. De belangrijkste oorzaken van respiratoire sterfte zijn COPD, pneumonie, astma en influenza.
Met een sterftegraad, gestandaardiseerd volgens leeftijd, van 109 gevallen per 100.000 inwoners bekleedt België de zesde plaats in de club van 28 EU-landen. Koploper is het VK met een sterftegraad van 142 per 100.000 inwoners. Het EU-gemiddelde bedraagt 88.
De mortaliteit door luchtwegaandoeningen ligt in alle EU-landen hoger bij mannen dan bij vrouwen. In België bedraagt de mortaliteit bij mannen 152 per 100.000 inwoners, en bij vrouwen 83 sterfgevallen per 100.000 inwoners (EU-gemiddelden respectievelijk 124 en 67).
Het verschil tussen mannen en vrouwen hangt vooral samen met rookgewoontes, stelt het rapport.
Meer dan 40%, een kleine helft dus, van deze mortaliteit is te wijten aan COPD. In 2015 zou het in de hele EU om 180.000 sterfgevallen gaan. Er zijn grote verschillen tussen de EU-landen, zoals uit onderstaande grafiek blijkt.
Het voorkomen van COPD is vooral te wijten aan (actief én passief) roken. Maar ook beroepsmatige blootstelling aan stof of chemicaliën zijn een belangrijke risicofactor, en in het algemeen ook de luchtvervuiling.
Een laattijdige diagnose van COPD draagt bij tot een grotere sterfte, stipt het rapport nog aan.
Pneumonie is goed voor 30% van de respiratoire sterfte - in 2015 ging het in de EU om 140.000 gevallen van overlijden. Ook hier is er een grote variatie tussen landen.
Vele sterfgevallen door respiratoire oorzaken zouden kunnen worden vermeden door een goede preventie. Het aanpakken van risicofactoren zoals roken staat voorop. Ook vaccinatie tegen griep en pneumonie, vooral bij ouderen en in kwetsbare groepen, blijft een belangrijk aandachtspunt.
Een goede aanpak van COPD en astma in de eerste lijn kan verdere complicaties helpen voorkomen.