Cardiovasculaire toxiciteit van behandeling met checkpointremmers
Volgens een farmacovigilantiestudie kunnen checkpointremmers ernstige en invaliderende inflammatoire cardiovasculaire bijwerkingen veroorzaken, waar je rekening mee moet houden bij de behandeling van patiënten en in klinische studies.
De onderzoekers zijn voor hun studie uitgegaan van de VigiBase, een wereldwijde gegevensbank van rapporten over de veiligheid van individuele gevallen, die wordt bijgehouden door de Wereldgezondheidsorganisatie. Ze hebben dan de verklaringen van cardiovasculaire bijwerkingen bij patiënten die een checkpointremmer hadden gekregen, vergeleken met de verklaringen van cardiovasculaire bijwerkingen in de volledige gegevensbank van november 1967 tot januari 2018 vergeleken.
In het totaal zijn 31.321 cardiovasculaire bijwerkingen gerapporteerd bij patiënten die een checkpointremmer hadden gekregen, en 16.343.451 bij de patiënten die onverschillig welk geneesmiddel hadden gekregen. In vergelijking met de volledige gegevensbank was het aantal gevallen van myocarditis hoger bij behandeling met checkpointremmers: 5.151 rapporten in de volledige gegevensbank en 122 met checkpointremmers (ROR = 11,21, 95% betrouwbaarheidsinterval 9,36-13,43; IC 025 = 3,20 ). Het aantal rapporten van pericardlijden was respectievelijk 12.800 en 95 (ROR = 3,80, 95% BI = 3,08-4,62; IC 025 = 1,63), het aantal rapporten van vasculitis was respectievelijk 33.289 en 82 (ROR = 1,56, 95% BI = 1,25-1,94; IC 025 = 0,03 ), het aantal rapporten van arteriitis temporalis was respectievelijk 696 en 18 (ROR = 12,99, 95% BI = 8,12-20,77; IC 025= 2,59) en het aantal rapporten van polymyalgia rheumatica was respectievelijk 1.709 en 16 (ROR = 5,13, 95% BI = 3,13-8,40; IC 025 = 1,33).
56% van de rapporten van pericardlijden betrof patiënten met een longkanker. 41% van de rapporten van myocarditis en 60% van de rapporten van vasculitis betroffen patiënten met een melanoom. Een daling van het gezichtsvermogen werd gerapporteerd bij vijf (28%) van de 18 patiënten met een arteriitis temporalis. De bijwerkingen op het immuunsysteem waren meestal ernstig: 47 (62%) van de 76 gevallen van vasculitis, 102 (84%) van de 122 gevallen van myocarditis en 77 (81%) van de 95 gevallen van pericardlijden. De helft van de patiënten met een myocarditis, 21% van de patiënten met pericardlijden en 6% van de gevallen van vasculitis zijn gestorven.
Salem JE et al. Cardiovascular toxicities associated with immune checkpoint inhibitors: an observational, retrospective, pharmacovigilance study. Lancet Oncol. Volume 19, issue 12, P1579-1589, December 01, 2018. DOI: https://doi.org/10.1016/S1470-2045(18)30608-9; https://www.thelancet.com/journals/lanonc/article/PIIS1470-2045(18)30608-9/fulltext