Roflumilast bij COPD met chronische bronchitis
De ROBERT-studie werd opgezet om de anti-inflammatoire effecten van de fosfodiësterase-4 (PDE-4) inhibitor roflumilast op de bronchiale mucosa te onderzoeken bij patiënten met matige tot ernstige COPD én chronische bronchitis.
ROBERT staat voor ROflumilast Biopsy European Research Trial, een gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde studie in 18 centra in vijf landen. Geïncludeerde patiënten waren 40 tot 80 jaar oud, hadden COPD, en een chronische hoest gedurende drie maanden in de twee voorgaande jaren. De post-bronchodilator FEV1 lag tussen 30% en 80% van de voorspelde waarde. Na een inloopperiode van zes weken werden de patiënten (n=158) 1:1 gerandomiseerd tot roflumilast 500 microg 1x/dag of placebo, en dit gedurende 16 weken, bovenop hun bronchodilaterende behandeling (ICS waren niet toegestaan).
Na week 16 was er geen significant verschil in het aantal CD8 inflammatoire cellen (verkregen via bronchiale biopsie en sputuminductie; primair eindpunt) tussen roflumilast en placebo (HR 1,03; 0,82-1,30). Secundair werden ook andere inflammatoire merkers gemeten, waaronder eosinofielen. Daar was wel een significant verschil: roflumilast deed het aantal eosinofielen in de bronchiale biopsies meer dalen dan placebo (verhouding 0,53; p=0,046). Ook in het sputum daalde het aantal eosinofielen met roflumilast (absoluut en versus placebo), maar niet in het perifere bloed. Waaruit de auteurs besluiten dat het effect van roflumilast bij COPD zou gemedieerd zijn door een effect op eosinofielen in de long.
Nog vermelden dat een verergering van de COPD de enige ernstige nevenwerking was (5% versus 3%).
Rabe KF et al. Anti-inflammatory effects of roflumilast in chronic obstructive pulmonary disease (ROBERT): a 16-week, randomised, placebo-controlled trial. Lancet Respiratory Medicine 2018; 6(11): 827-36. https://doi.org/10.1016/S2213-2600(18)30331-X